Паронит және техпластина парақтарын қасиеттерін жоғалтпау үшін қалай сақтау керек

Паронит және техпластина парақтарын сақтау тәртібі олардың кейінгі герметизация сапасына тікелей әсер етеді. Қоймадағы жоғары температура, күн сәулесі, ылғал, озон, май булары немесе парақты дұрыс жинамау материалдың физика-механикалық қасиеттерін төмендетуі мүмкін. Нәтижесінде фланецті қосылыста ағып кету, тығыздағыштың жаншылуы немесе резеңкенің жарылуы орын алады.

Қазақстанда бұл мәселе әсіресе маңызды: Алматы мен Шымкентте жазғы ыстық, Астана мен Қарағандыда температураның күрт ауытқуы, Ақтау мен Атырауда тұзды ауа және мұнай-химиялық булар, ал Теміртау өнеркәсіптік шаңы қойма жағдайына қосымша талап қояды. Сондықтан паронитті және техпластинаны сақтау кезінде тек өндірушінің қаптамасына емес, материалдың химиялық құрамына және қолданылу мақсатына да сүйену қажет.

Паронит пен техпластина қандай материалдар

Паронит — асбест немесе асбестсіз талшықтар, каучук және минералдық толтырғыштар негізінде жасалған парақ тығыздағыш материалы. Ол бу, су, мұнай өнімдері, газ және әртүрлі технологиялық орталармен жұмыс істейтін фланецтерге қолданылады. ГОСТ 481-80 бойынша шығарылатын кең таралған маркаларға ПОН-А, ПОН-Б, ПОН-В, ПМБ және басқа арнайы түрлер жатады. Нақты марка қысымға, температураға және жұмыс ортасына қарай таңдалады.

Техпластина немесе резеңке-техникалық пластина — маталы немесе матасыз резеңке парақ. ГОСТ 7338-90 талаптарымен байланысты өнімдерде ТМКЩ, МБС, П, А, Б секілді орындау түрлері кездеседі. ТМКЩ пластинасы қышқыл-сілті ерітінділеріне, тұзды суға және жалпы өнеркәсіптік ортаға, ал МБС маркасы майға, дизель отынына және мұнай өнімдеріне төзімділігімен ерекшеленеді.

Сақтау қоймасына қойылатын негізгі талаптар

Температура мен ылғалдылық

Паронит пен техпластина жабық, құрғақ және желдетілетін қоймада сақталуы тиіс. Практикада ең қолайлы режим — +5…+25 °C температура және шамамен 40–70% салыстырмалы ылғалдылық. Қысқа мерзімді ауытқу рұқсат етілуі мүмкін, бірақ парақтарды жылыту құрылғыларының жанына немесе қатып қалған қоймаға орналастыруға болмайды.

Қыс мезгілінде сырттан келген материалды бірден кесуге немесе монтаждауға болмайды. Егер парақтар Астана, Павлодар немесе Қарағанды сияқты суық өңірден жылы қоймаға жеткізілсе, қаптаманы ашпай, материалды кемінде 24 сағат бөлме температурасына бейімдеген дұрыс. Бұл конденсат түзілуін және резеңке қабатының қатайып қалуын азайтады.

Күн сәулесі, озон және жылу көздері

Ультракүлгін сәуле резеңкедегі каучук байланыстарын бұзып, бетінде ұсақ жарықшақтардың пайда болуына әкеледі. Сондықтан парақтарды терезе, мөлдір шатыр және ашық алаң астында сақтауға болмайды. Электр қозғалтқыштары, дәнекерлеу аппараттары, жоғары кернеулі қондырғылар және озон түзетін жабдықтар да сақтау аймағынан алшақ орналасуы керек.

Радиаторға, жылу құбырына немесе бу желісіне дейінгі қашықтық кемінде 1 метр болғаны жөн. Қоймада бензин, еріткіш, май, қышқыл және сілті ыдыстары ашық күйде тұрмауы тиіс. Бұл заттардың булары тіпті қаптамасы жабық техпластинаның сыртқы қабатына әсер етуі мүмкін.

Негізгі инженерлік ереже: паронит пен техпластина қоймада пайдаланылатын ортадан бөлек сақталуы керек. Тығыздағышты сақтайтын бөлмеде май, еріткіш, озон және тікелей күн сәулесі болмауы тиіс.

Парақтарды дұрыс орналастыру және орау

Паронит парақтарын көлденең күйде, тегіс паллетке немесе сөреге қойған жөн. Оларды бүктеуге, бұрауға, өткір қырынан тіреуге немесе ауыр металл бөлшектердің астына қысуға болмайды. Бүктелген жерде ішкі талшықтар үзіліп, тығыздағыш кесілген кезде әлсіз аймақ пайда болады.

Техпластинаны да жазық күйде сақтаған дұрыс. Жұқа маркаларды тым биік штабельге жинау парақтардың төменгі қабатында тұрақты деформация тудыруы мүмкін. Материалдың үстіне арматура, құбыр, фланец немесе басқа ауыр бұйымдарды қоюға болмайды. Рулон түріндегі пластинаны өндіруші көрсеткен бағытта сақтайды; шағын радиуспен қатты орау резеңкенің тұрақты иілуіне әкеледі.

• Парақтарды таза, құрғақ және тегіс паллетке орналастырыңыз.
• Материалды еденге тікелей қоймаңыз: капиллярлық ылғал төменгі қабатқа өтеді.
• Әр марканы жеке стеллажда сақтап, араластырмаңыз.
• Қаптамаға материал маркасын, қалыңдығын, партиясын және келген күнін жазыңыз.
• Қоймада FIFO қағидасын қолданыңыз: бірінші келген өнім бірінші жұмсалады.

Паронит пен техпластинаны сақтау мерзімі

Сақтау мерзімі нақты материалға, өндірушіге, қаптамаға және нормативтік құжатқа байланысты белгіленеді. ГОСТ немесе техникалық шарт өнімнің барлық маркасы үшін бірдей мерзімді бекітпейді, сондықтан паспорттағы және жапсырмадағы ақпарат негізгі құжат болып саналады. Егер партия құжатында мерзім көрсетілмесе, жеткізушіден сәйкестік сертификатын, сапа паспортын немесе өндірушінің сақтау нұсқаулығын сұрау қажет.

Ұзақ сақталған парақты пайдаланар алдында сыртқы бақылаудан өткізіңіз. Паронитте қабаттану, майлы дақ, үгітілу, қисаю және жиектің сынуы болмауы тиіс. Техпластинада жабысқақтық, ақшылдану, қатты қатаю, озондық жарықшақ және серпімділіктің жоғалуы байқалмауы керек. Күмәнді жағдайда материалдың қаттылығын, қалыңдығын және созылу қасиетін зертханада тексерген дұрыс.

Материалдарды салыстыру және сақтау ерекшеліктері

Қазақстан кәсіпорындарындағы практикалық тәртіп

Мұнай-газ саласында, соның ішінде Атырау, Ақтау және Маңғыстау нысандарында, паронит көбіне құбыр арматурасы мен жылу алмастырғыш фланецтеріне қолданылады. Мұндай қоймаларда тұзды аэрозоль, дизель булары және температураның жоғары болуы мүмкін, сондықтан материалды металл контейнерде немесе жабық стеллажда ұстау қажет.

Qarmet кәсіпорындары, металлургиялық цехтар және Алматы, Астана, Шымкент зауыттары үшін техпластина қоймасын шаңнан қорғау маңызды. Металл шаңы парақ бетіне жабысып, монтаж кезінде фланец арасында микросаңылау түзеді. Әр кесілген дайындаманы бөлек таза пакетке салып, маркасы мен өлшемін көрсету өндірістік қателікті азайтады.

Логистика кезінде парақтарды ашық жүк көлігімен жаңбырда немесе қарда тасымалдамаған жөн. Қаптама су болса, материалды бірден қыздырмай, табиғи түрде кептіріңіз. Ылғал тиген паронитті фенмен, пешпен немесе ашық отпен кептіру оның құрылымын бұзады.

Қолданар алдындағы тексеру тізімі

1. Материал маркасы мен қалыңдығын тапсырыс құжатымен салыстырыңыз.
2. Парақтың бетінде жарықшақ, тесік, ісіну және қабаттану жоқ екенін тексеріңіз.
3. Қалыңдықты бірнеше нүктеде өлшеп, рұқсат етілген ауытқумен салыстырыңыз.
4. Парақты фланец өлшеміне сай тегіс кесіңіз; ескі тесік іздерін қайта қолданбаңыз.
5. Орнату алдында тығыздағыштың майлануы тек материал өндірушісі рұқсат етсе ғана орындалатынын ескеріңіз.

Парониттің маркасын тек температураға қарап таңдауға болмайды. Қысым, жұмыс ортасы, фланец материалы, болттарды тарту күші және циклдік қыздыру да есепке алынады. Техпластина үшін резеңкенің майға, қышқылға, сілтіге, абразивке немесе төмен температураға төзімділігі шешуші фактор болады.

Қорытынды

Паронит пен техпластинаның қызмет ету сапасы өндірілген сәттен бастап монтажға дейін сақталу жағдайына тәуелді. Құрғақ жабық қойма, тұрақты температура, күн мен озоннан қорғау, тегіс көлденең орналастыру және партиялық есеп материалдың қасиеттерін сақтайды. Ал нақты марка мен сақтау мерзімі әрқашан ГОСТ 481-80, ГОСТ 7338-90, техникалық шарттар және өндіруші паспорты бойынша тексерілуі керек.

Қазақстан бойынша паронит, техпластина және басқа РТИ түрлерін таңдау үшін каталогты қараңыз. Марка, өлшем және қолдану ортасы бойынша кеңес алу үшін ural-rti.org сайтына кіріп, +7 958 578-05-89 телефонына немесе kz@ural-rti.org электрондық поштасына хабарласыңыз.