РВД ұзындығы мен диаметрін қалай дұрыс өлшеу керек

РВД, яғни жоғары қысымды резеңке жең, гидравликалық жүйенің сорғысын, гидроцилиндрін, гидромоторын және басқару аппаратурасын байланыстырады. Оны ауыстырғанда тек сыртқы көрінісіне немесе бұрынғы бөлшекке қарап өлшем таңдау жеткіліксіз. Қазақстандағы карьерлік техникада, мұнай-газ жабдықтарында, металлургиялық желілерде және коммуналдық машиналарда РВД ұзындығы, ішкі диаметрі, сыртқы диаметрі, жұмыс қысымы және ұштық түрі бір уақытта сәйкестендірілуі керек.

Өлшемді дұрыс белгілемеу Қарағанды мен Теміртау аймағындағы суық климатта жеңнің қатайып қалуына, Алматыдағы таулы учаскелерде иілу радиусының бұзылуына немесе Шымкенттегі жоғары температурада резеңкенің тез қартаюына себеп болуы мүмкін. Сондықтан өлшеу жұмысы бөлшек каталогындағы атаумен емес, нақты геометриялық және пайдалану параметрлерімен орындалады.

РВД өлшеміндегі негізгі параметрлер

РВД таңдау кезінде мына көрсеткіштер жазып алынады:

• Ұзындығы L — дайын жеңнің ұштықтарының герметикалау беттері арасындағы өлшемі;
• DN немесе шартты өтуі — жеңнің номиналды ішкі диаметрі;
• Ішкі диаметрі — жұмыс сұйықтығы өтетін арнаның нақты өлшемі;
• Сыртқы диаметрі — арматураны, қорғаныш қаптаманы және монтаж саңылауын есептеу үшін қажет;
• Ұштық конфигурациясы — бұрыш, жіп түрі, фланец, конус және тығыздағыш элементі;
• Жұмыс және сынақ қысымы — жүйенің нақты жүктемесіне сәйкес келуі тиіс.

Көп жағдайда РВД-ның номиналды өлшемі миллиметрмен емес, DN немесе дюйммен көрсетіледі. Мысалы, DN10 шамамен 3/8 дюймге, DN12 шамамен 1/2 дюймге, DN16 шамамен 5/8 дюймге, DN19 шамамен 3/4 дюймге сәйкес келеді. Бұл мәндер нақты өлшеудің орнын баспайды, өйткені әр өндірушінің қабырға қалыңдығы мен арматура конструкциясы әртүрлі болуы мүмкін.

РВД ұзындығын өлшеу әдісі

Дайын, ұштықтары орнатылған РВД

РВД ұзындығын өлшеудің ең дұрыс тәсілі — жеңді түзу орналастырып, оның бойлық осі бойынша өлшеу. Өлшем бір ұштықтың тығыздау бетінің немесе бұрандалы қосылыстың тірек жазықтығынан екінші ұштықтың тиісті тірек жазықтығына дейін алынады. Тек резеңке түтіктің бөлігін өлшеу дұрыс емес, себебі ұштықтар престелген кезде жалпы өлшемге кіреді.

1. Жеңді қысымсыз, майдан тазартылған және мүмкіндігінше түзу күйге келтіріңіз.
2. Бірінші фитингтің қосылысқа тірелетін жазықтығын белгілеңіз.
3. Рулеткамен емес, ұзын металл сызғышпен немесе өлшеу таспасымен ось бойымен арақашықтықты өлшеңіз.
4. 90°, 45° немесе басқа бұрышты ұштықтар болса, олардың бұрылу бағытын және өзара бұрышын белгілеңіз.
5. Нәтижені миллиметрмен жазыңыз және жобалық монтажға қажетті қосымша ұзындықты бөлек есептеңіз.

Өлшеу кезінде РВД-ны күшпен созуға, бүгуге немесе фитингті айналдыруға болмайды. Резеңке жеңді созып өлшеу дайын бөлшектің нақты ұзындығын бұрмалайды. Егер жең екі бағытта қозғалысы бар механизмге орнатылса, тербеліс пен бұрылуға арналған қор енгізіледі. Бірақ артық ұзындық та қауіпті: ол үйкеліп, майысу радиусын бұзып, қысым импульсі кезінде соғылуға әкеледі.

Сарапшы кеңесі: РВД ұзындығын «бір ұшынан екінші ұшына дейін» емес, нақты қосылу және тығыздау нүктелері арасында өлшеңіз. Фитингтің бұрылу бұрышы мен монтаж кезіндегі табиғи иілу радиусы ұзындықпен бірдей маңызды.

Ескі немесе зақымдалған жеңді өлшеу

Егер жең үзілген немесе майысқан болса, оны бастапқы пішініне келтіруге тырыспаңыз. Ұзындықты бұрынғы монтаж сызбасынан, қатар орнатылған құбыр желісінен немесе екі қосылу нүктесінің осьтік арақашықтығынан анықтаңыз. Қазақстандағы карьерлік самосвалдар мен экскаваторларда вибрация жоғары болғандықтан, өлшемді тікелей ескі РВД-дан көшіру кейде дұрыс нәтиже бермейді.

Ішкі және сыртқы диаметрді қалай өлшейді

Штангенциркульмен өлшеу

Диаметрді анықтаудың негізгі құралы — штангенциркуль. Ішкі диаметрді өлшеу үшін жеңнің кесілген ұшындағы ішкі еріндер арасына өлшегіш жақтарды енгізіңіз. Құралды қиғаш ұстамай, жең осіне перпендикуляр орналастырыңыз. Бірнеше нүктеде өлшеп, ең тұрақты мәнді тіркеңіз. Резеңке деформацияланған болса, өлшемді екі перпендикуляр бағытта алып, орташа мәнін көрсетіңіз.

Сыртқы диаметр жеңнің сыртқы бетіне штангенциркульдің сыртқы жақтарын жеңіл тигізу арқылы өлшенеді. Қатты қысу нәтижені азайтады, ал тоқыма немесе металл оплетка шығыңқы болса, бірнеше нүктедегі ең үлкен және орташа шаманы бөлек жазған дұрыс. Қорғаныш спираль, жылуға төзімді қаптама немесе абразивке қарсы қабат сыртқы диаметрге кіретінін монтаж саңылауын есептегенде ескеріңіз.

Арматура бойынша анықтау

РВД бүтін болса, фитингтің таңбасын, престеу гильзасының нөмірін және жеңдегі өндіруші маркировкасын оқыңыз. Маркировкада әдетте DN, жұмыс қысымы, стандарт, өндірілген күні немесе партиясы көрсетіледі. Жеңдегі жазу өшіп қалса, бұранданың сыртқы диаметрін және қадамын өлшеу қажет. Тек сыртқы диаметрге қарап BSP, метрлік, JIC немесе ORFS жібін ажыратуға болмайды: қадам мен тығыздау конусы да тексеріледі.

ГОСТ және техникалық талаптар

Резеңке напорлы жеңдер үшін тәжірибеде ГОСТ 18698-79 талаптары, ал жоғары қысымды гидравликалық жеңдер үшін конструкциясына қарай ГОСТ 6286-73, өндірушінің ТУ және халықаралық ISO 18752 талаптары қолданылуы мүмкін. Нақты стандарт РВД құрылымына, оплетка санына, жұмыс ортасына және қысым класына байланысты таңдалады. Қазақстан кәсіпорындарында жеткізу кезінде ГОСТ, ГОСТ К немесе кәсіпорын стандартына сәйкестік құжаттарын, паспортты және сынақ нәтижесін сұрату орынды.

РВД түтігі көбіне майға төзімді синтетикалық каучуктан, мысалы NBR негізіндегі ішкі қабаттан жасалады. Сыртқы қабат озонға, ауа райына және абразивке төзімді SBR немесе CR негізді резеңкеден орындалуы мүмкін. Мұнай өнімдері, гидравликалық май, су-гликоль қоспасы және жоғары температура үшін материал сәйкестігі міндетті түрде тексеріледі. Қарапайым суға арналған жеңді минералды май желісіне орнатуға болмайды.

Қазақстан жағдайында жиі кездесетін қателер

• РВД-ны тек ұзындығы мен диаметрі бойынша таңдап, жұмыс қысымын тексермеу;
• Қысқы қоймада сақталған жеңді бірден монтаждау. NBR және кейбір синтетикалық резеңкелер төмен температурада қатаяды, сондықтан бөлшекті бөлме температурасында бейімдеу қажет;
• Арматураның бұрышын есепке алмау және фитингті монтаж кезінде бұрап күш түсіру;
• Металл оплеткасы ашылған, ісінген немесе бойлық жарығы бар жеңді қайта пайдалану;
• Кеніштерде, мұнай базаларында және металлургиялық цехтарда абразивтен қорғайтын қаптаманы қолданбау;
• Логистикаға байланысты стандартты емес ұзындықты алдын ала тапсырыс бермей, дайын бөлшекті күтіп қалу.

Құбыр желісінде РВД ең аз иілу радиусынан кіші радиуспен бүгілмеуі керек. Жеңді бұралуынан қорғау үшін оның осьтік белгісін монтаждан кейін бақылаңыз. Қысым соққысы бар желілерде номиналды қысым жұмыс қысымынан жоғары таңдалады, ал температура, орта және динамикалық жүктеме бірге қарастырылады.

РВД тапсырысына қандай деректерді беру керек

Дәл есептеу үшін маманға ескі РВД-ның фотосын, жалпы ұзындығын, DN немесе ішкі диаметрін, әр ұштықтың түрін, жіп өлшемін, бұрышын, жұмыс қысымын, тасымалданатын сұйықтықты және жұмыс температурасын жіберіңіз. Егер РВД КазМұнайГаз мердігерлік объектісіне, Qarmet өндірістік алаңына немесе Алматы, Астана, Шымкент зауыттарының гидрожүйесіне арналған болса, қабылдау құжаттары мен кәсіпорынның ТУ талаптарын алдын ала нақтылау керек.

РВД, резеңке жеңдер және басқа да РТИ шешімдерін каталогтан қарауға болады. Өлшемді нақтылау немесе арнайы дайындама бойынша кеңес алу үшін ural-rti.org сайтына кіріңіз, +7 958 578-05-89 телефонына қоңырау шалыңыз немесе kz@ural-rti.org электрондық поштасына өлшем сызбасын жіберіңіз.