ТМКЩ техпластинасы өндірістік жабдықтарда төсем, діріл оқшаулағыш, соққы сөндіргіш және фланецтік тығыздағыш ретінде қолданылады. ТМКЩ атауы материалдың негізгі қасиеттерін білдіреді: жылуға, минералды майларға, қышқылдар мен сілтілердің белгілі концентрацияларына төзімділік. Алайда бұл сипаттама кез келген химиялық ортаға толық әмбебап жарамдылықты білдірмейді. Нақты таңдау жұмыс температурасына, қысымға, орта құрамына, деформацияға және қаттылыққа сүйеніп жасалады.
Қазақстан кәсіпорындарында мұндай техпластина мұнай-газ арматурасында, сорғы агрегаттарында, компрессорларда, конвейер тораптарында, металлургиялық желілерде және құрылыс машиналарында пайдаланылады. Алматы мен Шымкенттегі өндірісте жоғары температура мен майлы орта маңызды болса, Астана, Қарағанды және Павлодар нысандарында қысқы суық, температураның күрт ауысуы және ашық алаңдағы монтаж ескеріледі. Qarmet, «ҚазМұнайГаз» жүйесіндегі мердігерлік кәсіпорындар және өңірлік жөндеу зауыттары үшін материалды тек өлшемі бойынша емес, пайдалану режимі бойынша таңдау қажет.
ТМКЩ техпластинасының міндеті және жұмыс принципі
Демпфер ретінде резеңке бөлшек механикалық энергияның бір бөлігін ішкі үйкеліс арқылы сіңіреді. Бұл сорғының, электрқозғалтқыштың немесе редуктордың дірілін іргетасқа беруін азайтады. Төсем ретінде пластина екі бөлшектің арасындағы микротегіссіздіктерді толтырып, саңылаудан сұйықтықтың немесе ауаның өтуін шектейді.
- Діріл оқшаулау: жабдық пен металл тірек арасындағы динамикалық байланысты әлсірету.
- Соққыны жұмсарту: люк, қақпақ, қысқыш және тірек түйіндеріндегі соққы жүктемесін азайту.
- Фланецтік тығыздау: төмен және орташа қысымдағы қосылыстарда жанасу бетін толықтыру.
- Электрлік және құрылымдық оқшаулау: металл бөлшектердің тікелей жанасуын шектеу.
Инженерлік тәжірибедегі негізгі ереже: ТМКЩ техпластинасының қаттылығын «неғұрлым қатты болса, соғұрлым жақсы» қағидасымен таңдауға болмайды. Демпферде шамадан тыс қаттылық дірілді нашарлатады, ал жұмсақ төсем қысым астында сығылып, герметикалығын жоғалтуы мүмкін.
Маркасы мен нормативтік құжаттарды қалай бағалау керек
Техпластинаға қойылатын негізгі талаптар әдетте ГОСТ 7338-90 және өндірушінің техникалық шарттарымен салыстырылады. Қазақстанда қолданылатын стандарттың нақты мәртебесін сатып алу кезінде ұлттық стандарттар қорынан немесе кәсіпорынның нормативтік қызметінен тексерген дұрыс: кейбір жеткізілімдерде ГОСТ-тың жаңартылған нұсқасы, кәсіпорын стандарты немесе арнайы ТУ көрсетіледі.
Тығыздағыш ретінде кесілген бөлшекке қойылатын талаптар қажет болса ГОСТ 15180-86 талаптарымен, ал резеңкенің қаттылығын өлшеу үшін ГОСТ ISO 7619-1 немесе оған балама әдістермен салыстырылады. Созылу беріктігі мен салыстырмалы ұзару сияқты көрсеткіштер үшін ГОСТ 270-75, ал жылумен қартаю тұрақтылығы үшін ГОСТ 9.024 сериясындағы әдістер пайдаланылуы мүмкін. Жеткізушіден материал паспорты, сәйкестік құжаты және нақты партияның сынақ хаттамасын сұрау маңызды.
ТМКЩ таңдауда ескерілетін негізгі көрсеткіштер
- жұмыс температурасы және қысқа мерзімді қызу;
- майдың түрі: минералды май, дизель отыны, гидравликалық сұйықтық немесе майлау эмульсиясы;
- қышқыл мен сілтінің концентрациясы, температурасы және әсер ету уақыты;
- қысым, қысу дәрежесі және фланецтің қаттылығы;
- динамикалық жүктеме, діріл жиілігі және рұқсат етілген сығылу;
- пластинаның қалыңдығы, бет сапасы, өлшем тұрақтылығы және монтаж әдісі.
Қаттылық дәрежесін таңдау
Практикада ТМКЩ пластиналары көбіне Шор А бойынша шамамен 50–80 бірлік аралығында кездеседі. Нақты мән маркаға, рецептураға, қалыңдыққа және өндірушінің ТУ-ына тәуелді, сондықтан каталогтағы жалпы атауды паспорттағы көрсеткішпен растау қажет.
| Қолдану міндеті | Ұсынылатын қаттылық | Артықшылығы | Назар аударатын шектеу |
|---|---|---|---|
| Діріл және шу оқшаулау | 50–60 Shore A | Жақсы серпімділік, соққыны тиімді сіңіру | Жоғары тұрақты қысымда баяу сығылу болуы мүмкін |
| Әмбебап төсем, қақпақ, тірек | 60–70 Shore A | Серпімділік пен өлшем тұрақтылығының теңгерімі | Фланец қысымы жеткілікті болуы керек |
| Қысымы жоғары түйісу, қатты тірек | 70–80 Shore A | Сығылуға және жыртылуға төзімділігі жоғары | Кедір-бұдыр бетті нашар толтырады, дірілді аз сіңіреді |
Жұмсақ материал тегіс емес фланецті жақсы толтырады, бірақ болттар қатты тартылса, уақыт өте келе қалыңдығы азаяды. Қатты материал өлшемін жақсы ұстайды және тірек ретінде тұрақты, алайда қақпақтың аз деформациясында герметикалық жанасу қалыптаспайды. Демпферлік төсем үшін жүктемені есептеп, статикалық сығылуды бақылау қажет. Резеңке төсемді металл серіппе сияқты жобалау дұрыс емес: оның қаттылығы температураға, жиілікке және алдын ала қысуға тәуелді.
Қалыңдық пен өлшемді таңдау
Төсемнің қалыңдығы түйісу саңылауына, фланецтің тегістігіне және қысу қорының болуына байланысты алынады. Бір қабатты тығыздағыш үшін 2–5 мм жиі қолданылады, ал діріл оқшаулағыш төсемде 5–15 мм немесе одан жоғары қалыңдық қажет болуы мүмкін. Бұл мәндер әмбебап норма емес: қысым мен болттық күш есеппен расталуы керек.
Қалың пластинада бүйірлік ығысу қаупі артады. Сондықтан ауыр жабдық астындағы демпферді шектегіш ернеумен, металл шайбамен немесе арнайы ұямен бекіткен дұрыс. Болт саңылауын кескенде резеңкені тесіп созуға болмайды; өткір құрал қолданылып, тесік диаметрі жобалық мәннен үлкейтілмеуі қажет.
Арзан сату 
Асботехникалық бұйымдар 
Жеңдер мен шлангілер 
Жетек белдіктері 
Жоғары қысымды жеңдер 
Инженерлік пластиктер 
Конвейер таспалары 
Қосылыстар мен қысқыштар 
Мойынтіректер 
Резеңке жабындар 
Резеңке қоспалары мен желімдер 
Сақиналар мен манжеттер 
Техникалық пластиналар 
Шнурлар мен профильдер Қазақстан жағдайында пайдалану ерекшеліктері
Ашық алаңдағы жабдықтар үшін қысқы температура, күн сәулесі, қар суы және мұз қатуы ескеріледі. ТМКЩ-ның нақты төменгі жұмыс температурасы марка паспортымен тексеріледі; көптеген өнеркәсіптік орындауларда шартты диапазон шамамен −30…+80 °C болуы мүмкін, ал арнайы рецептуралар өзгеше көрсеткіш береді. −40 °C маңындағы Солтүстік және Орталық Қазақстан жағдайында сынақсыз стандартты пластинаны орнату қауіпті: резеңке қатайып, серпімділігін жоғалтуы ықтимал.
Мұнай базаларында, сорғы станцияларында және теміржол цистерналарына қызмет көрсету орындарында майдың нақты түрін көрсету қажет. ТМКЩ минералды майларға қолайлы болуы мүмкін, бірақ синтетикалық сұйықтықтар, еріткіштер, концентрлі қышқылдар немесе ыстық бу үшін жеке үйлесімділік сынағы керек. «Қышқылға төзімді» деген жалпы белгі химиялық төзімділік кестесін алмастырмайды.
Монтаж және қабылдау бақылауы
- Жанасу беттерін майдан, тоттан, металл жоңқасынан және өткір қырлардан тазалаңыз.
- Пластинаны жобалық өлшеммен кесіп, созып немесе бұрап орнатпаңыз.
- Фланец болттарын айқыш ретпен, өндіруші белгілеген моментпен тартыңыз.
- Алғашқы қыздырудан немесе іске қосу циклінен кейін болт күшін және төсемнің ығысуын тексеріңіз.
- Жыртылу, ісіну, жабысқақтану, қату және тұрақты қалдық деформация байқалса, материалды ауыстырыңыз.
Қабылдау кезінде партия нөмірі, қалыңдық, қаттылық, бет ақаулары және сертификат деректері салыстырылады. Бетінде жарық, көпіршік, қабаттану және бөгде қосындысы бар пластинаны жауапты фланецке қолдануға болмайды. Сақтау кезінде материалды күн сәулесінен, озон көздерінен, майдан және қыздыру құрылғыларынан алыс, ылғалдылығы қалыпты қоймада ұстаңыз.
Тапсырыс беру үшін қандай деректер қажет
Коммерциялық сұраныста ТМКЩ маркасын, қаттылығын, қалыңдығын, ені мен ұзындығын, жұмыс ортасын, температураны, қысымды және қажетті сертификатты көрсетіңіз. Егер нақты марка белгісіз болса, тораптың сызбасын немесе ескі төсемнің өлшемін жіберу арқылы балама таңдауға болады. Алматы, Астана, Шымкент және басқа өңірлерге жеткізу кезінде ораманың климаттық әсерден қорғалуын және логистикалық мерзімді алдын ала келісіңіз.
ТМКЩ техпластиналарының қолжетімді түрлерін каталогтан қараңыз. Марка, қаттылық және өлшем бойынша техникалық кеңес алу үшін ural-rti.org сайтына кіріңіз, +7 958 578-05-89 нөміріне қоңырау шалыңыз немесе kz@ural-rti.org поштасына сұраныс жіберіңіз. Арнайы өлшемді төсемдер мен РТИ бұйымдарын дайындау мүмкіндігі де жеке талқыланады.
ТМКЩ техпластинасын фланецтік тығыздағыш ретінде кез келген қысымға қолдануға бола ма?
Жоқ. ТМКЩ төмен және орташа қысымды, конструкциясы дұрыс қысылатын қосылыстарда тиімді. Жоғары қысым, бу, ыстық мұнай немесе қауіпті орта болғанда қысым-температура шекарасы, фланец түрі, болттық күш және нақты резеңке рецептурасы есептеледі. Қажет болса, арнайы герметик немесе басқа эластомер таңдалады.
Демпфер үшін жұмсақ ТМКЩ пластинасын таңдаған дұрыс па?
Көп жағдайда 50–60 Shore A аралығындағы жұмсағырақ материал діріл мен соққыны жақсырақ сіңіреді. Бірақ жабдық ауыр болса немесе қысу күші жоғары болса, жұмсақ төсем шамадан тыс сығылып, бүйірге жылжуы мүмкін. Сондықтан қаттылық статикалық жүктеме, діріл жиілігі және рұқсат етілген деформация бойынша таңдалады.
ТМКЩ пластинасы Қазақстанның −30…−40 °C қысында жұмыс істей ме?
Бұл нақты маркаға байланысты. Кейбір стандартты орындаулар −30 °C шамасында жұмыс істеуі мүмкін, бірақ −40 °C үшін төмен температурадағы серпімділік паспортымен расталуы тиіс. Солтүстік өңірлердегі ашық жабдыққа материалды сынақсыз орнату ұсынылмайды; қажет болса, төмен температураға бейімделген рецептура таңдалады.
ТМКЩ-ны гидравликалық маймен және дизель отынымен қолдануға бола ма?
ТМКЩ маркаларының көбі минералды майлар мен мұнай өнімдеріне төзімділікке бағытталған, бірақ гидравликалық сұйықтықтың негізі, қоспалары, температурасы және әсер ету уақыты маңызды. Дизель отыны немесе майдың нақты маркасы көрсетіліп, өндірушінің химиялық үйлесімділік кестесі тексерілуі керек.
Техпластинаның сапасын қабылдау кезінде қалай тексеруге болады?
Партия құжатын, маркасын, қалыңдығын, қаттылығын және өндіруші көрсеткіштерін салыстырыңыз. Пластинада жарық, қабаттану, көпіршік, майлы жабысқақтық және бөгде қосынды болмауы керек. Жауапты тораптарда қаттылық пен өлшемді кіріс бақылауы арқылы тексеріп, сертификатты жабдық паспортына тіркеген дұрыс.
Кеңес немесе есептеу қажет пе?
Сұраныс жіберіңіз — технолог есептеу дайындап, қажетті өнімді таңдап береді