Шевронды конвейерлік белдіктер: көлбеу бұрышы мен профиль биіктігін таңдау
Статья

Шевронды конвейерлік белдіктер: көлбеу бұрышы мен профиль биіктігін таңдау

Шевронды конвейерлік белдіктің тиімділігі тек резеңке сапасына емес, шеврон бұрышының, профиль биіктігінің және конвейер көлбеуінің дұрыс үйлесуіне байланысты. Бұл мақалада Қазақстан кәсіпорындары үшін қажетті есептеу тәртібі, материал таңдау және пайдалану талаптары түсіндіріледі.

14 апреля 2026 оқуға 6 мин Инженерлік хабаршы

Шевронды конвейерлік белдік сусымалы немесе кесек жүкті тегіс белдікке қарағанда үлкен көлбеу бұрышпен тасымалдауға мүмкіндік береді. Оның жұмыс бетіне вулканизация арқылы бойлық немесе көлденең бағытта орналасқан бедерлі шеврондар қалыптастырылады. Профиль жүктің кері сырғуын азайтып, көмірді, кенді, әктасты, қиыршық тасты, астықты және басқа материалдарды тұрақты тасымалдауға жағдай жасайды.

Қазақстан жағдайында белдікті таңдау кезінде тек өнімділік пен конвейер ұзындығын емес, қысқы температураны, шаңды ортаны, ашық алаңдағы ультракүлгін әсерді, майлы материалдарды және қосалқы бөлшектерді жеткізу уақытын да ескеру қажет. Qarmet кәсіпорындары, көмір байыту фабрикалары, мұнай-газ нысандары, цемент зауыттары мен Алматы, Астана және Шымкенттегі өндірістік желілер үшін техникалық шешім бірдей болмайды.

Шевронды белдіктің көлбеу бұрышы нені білдіреді

Мұнда екі түрлі бұрышты ажырату маңызды. Конвейердің көлбеу бұрышы — тасымалдау бағытының көлденең жазықтыққа қатысты бұрышы. Шеврон бұрышы — бедер элементінің белдік бойлық осіне қатысты орналасу бұрышы. Техникалық құжаттамада бұл мәндер кейде бірге көрсетіледі, сондықтан тапсырыс алдында өндірушіден нақты сызбаны сұрау қажет.

Кәдімгі тегіс белдік үшін сусымалы жүктің табиғи сырғу қасиетіне байланысты көлбеу бұрыш көбіне 16–18 градустан аспайды. Шевронды орындау жүктің белдік бетімен ілінісуін жақсартып, практикалық көлбеуді 25–35 градусқа дейін арттыруға мүмкіндік береді. Алайда нақты шек материалдың түйір өлшеміне, ылғалдылығына, жабысқақтығына және қоректендіргіштен түсетін жүк ағынына тәуелді.

Профиль биіктігін таңдау

Профиль биіктігі жүктің тұрақтылығына және белдіктің барабан арқылы иілуіне тікелей әсер етеді. Төмен бедер жеңіл және ұсақ түйірлі материалға, ал биік бедер ірі кесекті әрі ауыр жүкке қолданылады. Өте биік шеврон әрқашан жақсы шешім емес: ол тазалауды қиындатады, роликтерге түсетін динамикалық жүктемені арттырады және барабан аймағында профильдің мерзімінен бұрын қажалуына әкелуі мүмкін.

Профиль биіктігі Ұсынылатын жүк Әдеттегі көлбеу диапазоны Негізгі ескерту
10–15 мм Астық, құм, ұсақ фракциялы минерал 18–25° Тазалау жеңіл, жоғары өнімділікке қолайлы
17–20 мм Көмір, қиыршық тас, орташа кесекті кен 20–30° Өнеркәсіптік конвейерлердегі әмбебап нұсқа
25–32 мм Ірі кесекті кен, әктас, ауыр сусымалы жүк 25–35° Барабан диаметрі мен тазалағыш конструкциясын тексеру қажет

Кестедегі мәндер бастапқы таңдау үшін берілген. Белдіктің нақты түрі тасымалданатын материалдың сынақ нәтижелері, конвейердің тарту күші және өндірушінің техникалық шарттары негізінде бекітіледі. Қазақстандағы кен байыту және цемент өндірісінде 17–20 мм профиль көп жағдайда теңгерімді шешім береді, ал көмір мен ірі кесекті кен үшін 25–32 мм бедер қажет болуы мүмкін.

Шеврон бұрышы мен өрнек геометриясы

Өнеркәсіпте 17°, 20°, 30°, 35° және 40° шамасындағы шеврон өрнектері кездеседі. Кіші бұрыш жүктің бойлық бағытта біркелкі қозғалуына және түсіру аймағында жақсы босауына ықпал етеді. Үлкен бұрыш көлбеу транспортерде ұстап тұру қабілетін арттырады, бірақ материалдың бүйірге ығысуы мен шеврон ұштарының қажалу қаупі жоғарылайды.

Егер конвейерде аралық түсіру, реверсивті қозғалыс немесе тар бункерге беру қарастырылса, симметриялы өрнек пен белдіктің барабанда дұрыс отыруы тексеріледі. Бір бағытты асимметриялық профильді реверсивті конвейерге қолдану дұрыс емес. Сонымен бірге роликті тіректердің науалық бұрышы профильдің бүйір бөліктерімен үйлесуі тиіс.

Шевронды белдікті тек конвейердің көлбеу бұрышына қарап таңдамаңыз: профиль биіктігі, материалдың ылғалдылығы, кесек өлшемі және түсіру торабындағы тазалау әдісі бір инженерлік есептің бөлігі болуы керек.

Резеңке қоспасы мен беріктік класын таңдау

Конвейерлік белдіктің қаңқасы әдетте көпқабатты синтетикалық мата негізінде орындалады. Жүкке байланысты белдіктің бойлық беріктігі, қабат саны, жабын қалыңдығы және жиектердің орындалуы анықталады. ГОСТ 20-85 талаптары конвейерлік резеңке мата белдіктерінің негізгі конструкциялық және қабылдау көрсеткіштерін белгілеуде кеңінен қолданылады. Жеткізу кезінде қолданыстағы редакция, өндірушінің ТУ және нақты белдік маркасы салыстырылуы керек.

Абразивті кен мен қиыршық тас үшін қажалуға төзімді жабын резеңкесі қажет. Майлы немесе мұнай өнімдерімен жанасатын жүк үшін майға төзімді қоспа таңдалады. Мұндай жағдайда стандартты жалпы мақсаттағы белдік тез ісініп, қабатаралық байланысын жоғалтуы мүмкін. Температура төмен болатын Қазақстанның солтүстік және орталық өңірлерінде суыққа төзімді резеңке қоспасы, ал ыстық материал үшін жылуға төзімді орындау қарастырылады.

Көмір, кен және металлургиялық шикізат тасымалында белдіктің қажалуға төзімділігін зертханалық сынақпен растау дұрыс. Резеңке құрамында табиғи каучук, бутадиен-стирол каучугі, бутадиен каучугі және қажет болса майға төзімді нитрил каучугі қолданылуы мүмкін. Нақты полимерлік құрамды өндіруші ТУ-да көрсетеді; сондықтан тек резеңке маркасына емес, беріктік шегіне, салыстырмалы ұзаруға, қажалу көрсеткішіне және қабатаралық адгезияға назар аударыңыз.

Қазақстан кәсіпорындары үшін пайдалану ерекшеліктері

Ашық конвейерлерде белдік қыста қатайып, шеврон түбінде жарықшақ түзуі мүмкін. -25 °C және одан төмен температурада іске қосу алдында белдікті бірден толық жүктемеге салмау, роликтердің еркін айналуын тексеру және жабысқан мұзды механикалық түрде тазалау керек. Белдікті ашық күн астында ұзақ сақтау да ұсынылмайды: ультракүлгін сәуле мен озон резеңкенің беткі қабатын әлсіретеді.

ҚазМұнайГаз нысандарында немесе мұнаймен ластану ықтимал учаскелерде майға төзімді жабын және герметикалық қосылыс талап етілуі мүмкін. Qarmet сияқты металлургиялық өндірістерде ыстық агломерат, кен және абразивті фракциялар үшін жылуға немесе қажалуға төзімді белдік түрі таңдалады. Жергілікті цемент және құрылыс материалдары зауыттарында ұсақ шаңның роликтерге түсуін азайту үшін тиімді қырғыштар мен герметикалы тиеу тораптары қажет.

Тапсырыс беру кезінде қандай деректер қажет

  1. Белдіктің ені, ұзындығы немесе сақина ұзындығы және қосылу тәсілі.
  2. Конвейер өнімділігі, жылдамдығы, көлбеу бұрышы және барабан диаметрі.
  3. Жүктің атауы, үйінді тығыздығы, ең үлкен кесек өлшемі, температурасы және ылғалдылығы.
  4. Профиль биіктігі, шеврон бұрышы, өрнек ені және тасымалдау бағыты.
  5. Жұмыс аймағының минималды және максималды температурасы, май, химиялық реагент немесе ультракүлгін әсері.
  6. Белдіктің беріктік класы, қабат саны, жабын қалыңдығы және ГОСТ немесе ТУ бойынша қабылдау талаптары.

Жеткізушіге тек ені мен ұзындығын жіберу жеткіліксіз. Дұрыс есеп үшін конвейердің сызбасы, жетек қуаты, тарту құрылғысының түрі және бұрын қолданылған белдіктің істен шығу себебі қажет. Техникалық кеңес пен каталогты ural-rti.org каталогынан қарауға болады. Белдік өлшемдерін нақтылау үшін ural-rti.org сайты арқылы өтінім жіберіңіз, +7 958 578-05-89 нөміріне қоңырау шалыңыз немесе kz@ural-rti.org электрондық поштасына жазыңыз.

Жиі қойылатын сұрақтар

Шевронды белдікпен конвейерді қанша градус көлбеумен пайдалануға болады?

Көп жағдайда шевронды белдік 20–30° көлбеуде сенімді жұмыс істейді, ал дұрыс таңдалған профиль мен материал жағдайында 35° шамасына дейін қолданылуы мүмкін. Нақты шек жүктің ылғалдылығына, түйір өлшеміне, үйкелісіне, белдік жылдамдығына және қоректендіргіштен түсетін ағынға байланысты. Сондықтан тек каталогтағы бұрышқа сүйенбей, нақты жүкпен сынақ немесе инженерлік есеп жүргізу қажет.

17 мм және 32 мм профильдің айырмашылығы неде?

17 мм профиль орташа кесекті көмірге, қиыршық тасқа және минералды материалдарға арналған әмбебап шешім болып саналады. 32 мм профиль ірі әрі ауыр жүктің кері сырғуын жақсы тоқтатады, бірақ барабан диаметріне, белдік тазалағышқа және роликтердің науалық геометриясына жоғары талап қояды. Ұсақ немесе жабысқақ материалда биік профиль тазаланбай, тасымалдау сапасын төмендетуі мүмкін.

Шевронды белдік реверсивті конвейерге жарай ма?

Барлық шевронды белдік реверсивті жұмысқа жарамайды. Бір бағытқа есептелген асимметриялық өрнек кері қозғалыста жүктің тұрақсыздығын және шеврон ұштарының тез қажалуын тудыруы мүмкін. Реверсивті желі үшін симметриялы профильдің паспорты, қосылу түрі және өндірушінің рұқсаты алдын ала тексеріледі.

Қазақстанның суық климатында қандай резеңке белдік таңдау керек?

Температурасы төмен ашық қоймалар мен карьерлерде суыққа төзімді резеңке қоспасы бар белдік қажет. Қоспа таңдау кезінде жұмыс температурасы ғана емес, іске қосу кезіндегі қату әсері де ескеріледі. Белдікті қыста бірден толық жүктемеге қоспау, роликтерді мұздан тазалау және қоймада тікелей күн сәулесі мен ылғалдан қорғау маңызды.

Шевронды конвейерлік белдіктің қызмет мерзімін қалай ұзартуға болады?

Тиеу нүктесінде жүктің белдікке орталық түсуін қамтамасыз ету, барабан мен роликтердің тазалығын сақтау, дұрыс қысымды қырғыш қолдану және белдік керілуін тұрақты бақылау қажет. Шеврондарды металл қырғышпен зақымдауға болмайды. Қиғаш жүрудің себебін бірден жою керек, себебі жиек қажалуы кейін қаңқаның қабатаралық бұзылуына әкеледі.

УРТ онлайн-құралдары
🔧 DIN стандарттары бойынша жоғары қысымды жеңнің минималды иілу радиусын интерактивті тексеру 🔧 HTD, STD, T, AT тісті белдігін таңдау 🔧 O-ring және тығыздағыштардың экструзиялық саңылауының калькуляторы 🔧 O-сақиналардың бұзылуын диагностикалау: Parker атласы + материалды таңдау 🔧 SKF әдістемесі бойынша мойынтіректерге арналған пластикалық майды таңдау 🔧 Асбокартонды төсеуге арналған отқа төзімді мастиканы есептеу 🔧 Барабанға арналған тежегіш таспаны таңдау: ЛАТ-2, ЛАТ-3, ЭМ-1 🔧 Белдік берілісінің ПӘК оңтайландырғышы: энергия үнемдеуді есептеу 🔧 Беткі температураның қауіпсіздігі үшін КАОН асбокартонының қалыңдығын есептеу 🔧 Білік/тесік допусктері мен отырғызуларының анықтамалығы (ISO 286) 🔧 Біліктің мойынтіректерімен тірек схемасының конфигураторы: бекітуші және жылжымалы 🔧 Брендтердің айқасқан сілтемелерімен гидравликалық манжеттер профильдерінің анықтамалығы
Барлық құралдар →

Кеңес немесе есептеу қажет пе?

Сұраныс жіберіңіз — технолог есептеу дайындап, қажетті өнімді таңдап береді

2–4 сағат ішінде есептеу
🏭 Өз өндірісі
🚚 Бүкіл Ресей бойынша жеткізу
📋 Сызбалар мен ТЗ бойынша жұмыс істейміз