Қолдану саласы
Осы техникалық шарттар пластификацияланған поливинилхлорид негізіндегі түтікшелер мен шлангтарғақолданылады, олар ТУ 2243-001-10641390-2014 бойынша шығарылатын ПВХ-пластикаттан экструзиялық әдіспен жасалған.
Бұйымдар материал химиялық тұрақты болатын сұйық және газ тәрізді орталарды беруге арналған иілгіш құбырлар ретінде қолдануға арналған: ауыз су және техникалық су, сүт, жеміс-жидек шырындары мен сусындар, сілтілер, қышқылдар, мұнай өнімдері, сондай-ақ этил спиртінің мөлшері 10%-дан аспайтын алкогольді сусындар.
Өнім машина жасауда, тамақ, өңдеу және басқа өнеркәсіп салаларында, сондай-ақ тұрмыстық мұқтаждықтар үшін пайдаланылуы мүмкін.
ПВХ-түтікшелер мен шлангтар үшін жанасатын сұйықтықтың температурасы +40°Cаспауы тиіс. Түтікшелер 0,3 МПааспайтын қысымға төтеп береді; нақты рұқсат етілген жұмыс артық қысымы ішкі диаметрге, қабырға қалыңдығына және жұмыс сұйықтығының температурасына байланысты және өндірушімен келісілуі тиіс.
Түрлері, сериялары және маркалары
ПВХ-пластикаттың қасиеттері мен сипаттамаларына байланысты бұйымдар мынадай серия және маркаларда шығарылады:
- П — тамақтық мақсаттағы, мөлдір, түссіз, сарғыш немесе күлгін реңді;
- Т — техникалық мақсаттағы, мөлдір, сарғыш немесе күлгін реңді түссіз;
- Б — май, бензин, керосин, минералды май беруге арналған, мөлдір емес, көкшіл реңді;
- МН — сүт және сүт өнімдерін беруге арналған, көкшіл реңді мөлдір.
Тапсырыс берушімен келісім бойынша барлық сериядағы түтікшелер мен шлангтар боялған болуы немесе бойлық боялған жолағы болуы мүмкін, егер бұл өлшемдерді қабырға қалыңдығы мен сыртқы диаметр бойынша рұқсат етілген ауытқу шегінен шығармаса.
Серия бойынша түтікшелер мен шлангтардың материалдары
| Марка / серия | Түтікшелер мен шлангтардың материалдары |
|---|---|
| П | Поливинилхлоридті пластикат ПМ-1/42 мед. рецептурасы (ТУ 6-05-1533-85); Ш-62, Ш-68, Ш-72, Ш-80 рецептуралары (ТУ 6-05-1954-83, 1–7 өзг.); DANVIL SVA 3190 (ТУ У 24.1-30408081.002:2012) |
| Т | Пластикат Ш-72/2, Ш-80/2 KNTplast рецептурасы (ТУ 22443-003-97968441-2012, 1 өзг.); ПМ-1/42 мед. (ТУ 6-05-1533-85); Ш-62, Ш-68, Ш-72, Ш-80 (ТУ 6-05-1954-83, 1–7 өзг.) |
| Б | Поливинилхлоридті пластикат ПБ-2А рецептурасы (ТУ 2243-022-10641139-2004) |
| МН | Поливинилхлоридті пластикат DANVIL SVA 3190-60 (ТУ У 24.1-30408081.002:2012) |
Осы техникалық шарттардың талаптарына сәйкес түтікшелер мен шлангтарды дайындауды қамтамасыз ететін көрсеткіштері бар басқа маркалы материалдарды қолдануға рұқсат етіледі.
Негізгі өлшемдер және рұқсат етілген ауытқулар
П, Т, Б түтікшелері және МН сериялы шлангтар белгіленген типөлшемдерде шығарылады. Өлшемдерді бақылау сынақтар бөлімінің әдістемесі бойынша жүргізіледі.
П, Т, Б серияларындағы түтікшелердің өлшемдері
| Серия | Ішкі диаметр, мм | Шекті ауытқу, мм | Сыртқы диаметр, мм | Шекті ауытқу, мм | Қабырға қалыңдығы, мм | Шекті ауытқу, мм |
|---|---|---|---|---|---|---|
| П, Т, Б | 3,0 | ±0,20 | 4,5 | ±0,20 | 0,75 | ±0,10 |
| П, Т, Б | 4,0 | ±0,25 | 6,0 | ±0,25 | 1,0 | ±0,10 |
| П, Т, Б | 5,0 | ±0,25 | 7,0 | ±0,25 | 1,0 | ±0,10 |
| П, Т, Б | 6,0 | ±0,25 | 9,0 | ±0,25 | 1,5 | ±0,10 |
| П, Т, Б | 7,0 | ±0,25 | 10,0 | ±0,25 | 1,5 | 0,15 |
| П, Т, Б | 8,0 | ±0,30 | 12,0 | ±0,30 | 2,0 | ±0,25 |
| П, Т, Б | 10,0 | ±0,30 | 14,0 | ±0,30 | 2,0 | ±0,25 |
| П, Т, Б | 12,5 | ±0,50 | 16,5 | ±0,50 | 2,0 | ±0,25 |
| П, Т, Б | 14,0 | ±0,50 | 18,0 | ±0,50 | 2,0 | ±0,25 |
| П, Т, Б | 16,0 | ±0,50 | 20,0 | ±0,50 | 2,0 | ±0,25 |
| П, Т, Б | 19,0 | ±0,50 | 23,0 | ±0,50 | 2,0 | ±0,25 |
МН сериясындағы жеңдердің өлшемдері
| Серия | Ішкі диаметр, мм | Шекті ауытқу, мм | Сыртқы диаметр, мм | Шекті ауытқу, мм | Қабырға қалыңдығы, мм | Шекті ауытқу, мм |
|---|---|---|---|---|---|---|
| МН | 7,0 | ±0,25 | 13,4 | ±0,25 | 3,2 | ±0,25 |
| МН | 9,5 | ±0,30 | 19,0 | ±0,30 | 4,75 | ±0,25 |
| МН | 12,7 | ±0,30 | 21,0 | ±0,30 | 4,15 | ±0,25 |
| МН | 14,2 | ±0,50 | 23,6 | ±0,50 | 4,7 | ±0,25 |
| МН | 15,6 | ±0,50 | 26,0 | ±0,50 | 5,2 | ±0,25 |
| МН | 19,0 | ±0,50 | 31,4 | ±0,50 | 6,2 | ±0,25 |
| МН | 32,0 | ±0,50 | 44,8 | ±0,50 | 6,4 | ±0,25 |
Тапсырыс берушімен келісу бойынша басқа өлшемдегі түтіктер мен жеңдерді жеткізуге рұқсат етіледі.
Бұйымдар 1-ден 200 м-ге дейінгі ұзындықтағы кесінділер түрінде жасалады. Ұзындықтың номиналды мәннен шекті ауытқуы — плюс 1%. Тұтынушымен келісу бойынша басқа ұзындықта жасауға рұқсат етіледі.
Түтіктер мен жеңдердің беті тегіс, кеуектері мен жарықтары болмауы тиіс. Сыртқы бетінде өлшемдері мен қасиеттерінің жергілікті өзгеруіне әкелмейтін ұсақ нүктелік қоспалар, елеусіз толқындар, жолақтар, кедір-бұдырлық және қалыптаушы құралдың іздері болуына рұқсат етіледі.
Физикалық-механикалық көрсеткіштер
Физикалық-механикалық көрсеткіштері бойынша түтіктер мен жеңдер пластикат рецептурасына байланысты белгіленген нормаларға сәйкес келуі тиіс.
| Көрсеткіш | ПМ-1/42 | Ш-72 | KNTplast | SVA 3190-70 | SVA 3190-60 |
|---|---|---|---|---|---|
| Түс | Тапсырыс берушімен келісілген бақылау үлгісіне сәйкес | ||||
| Үзілу кезіндегі беріктік, МПа, кем емес | 14,1 | 14,1 | 6,3 | 6,0 | 6,0 |
| Үзілу кезіндегі салыстырмалы ұзару, %, кем емес | 250 | 220 | 120 | 300 | 300 |
| Спектрдің көрінетін аймағындағы мөлдірлік, %, кем емес | 80 | 80 | 70 | 70 | 70 |
| Сынғыштық температурасы, аязға төзімділік, °C, кем емес | −40 | −40 | Анықталмайды | −40 | −40 |
Мөлдірлік көрсеткіші тек мөлдір бұйымдар үшін анықталады. Ш-62, Ш-68 және Ш-80 маркалары үшін физика-механикалық қасиеттері Ш-72 маркасына ұқсас. Сынғыштық температурасының көрсеткіші тапсырыс берушінің талабы бойынша анықталады.
Химиялық төзімділік
Материалдың химиялық төзімділік параметрлері бірқатар типтік орталар үшін белгіленген.
| Реагент / орта | Ерітінді концентрациясы, % | Температура, °C | Төзімділік |
|---|---|---|---|
| Тұз қышқылы | 10 | 50 | Төзімді |
| Күкірт қышқылы | 3–75 | 50 | Төзімді |
| Азот қышқылы | 10–40 | 50 | Төзімді |
| Сірке қышқылы | 30 | 40 | Төзімді |
| Тұз ерітінділері | 0–100 | 50 | Төзімді |
| Натрий гидроксиді | 10–40 | 50 | Төзімді |
| Газдар, соның ішінде ауа, азот, ацетилен, көмірқышқыл газы, табиғи газ | — | 40 | Төзімді |
| Спирт | 30-дан | Қоршаған орта температурасы | Шектеулі төзімді |
| Өсімдік майлары | — | Қоршаған орта температурасы | Шектеулі төзімді |
| Оттек | — | Қоршаған орта температурасы | Төзімсіз |
| Уайт-спирит, ацетон | — | Қоршаған орта температурасы | Төзімсіз |
| Аммиак | — | — | Төзімді |
| Органикалық қышқылдар | — | — | Шектеулі төзімді |
| Сүт | — | — | Төзімді |
| Шарап | — | — | Төзімді |
| Су, теңіз суы | — | — | Төзімді |
Түтіктер мен шлангілер тағамдық өнімдермен және орталармен жанасуға арналған материалдар мен бұйымдарға қойылатын гигиеналық талаптарға сәйкес келуі тиіс.
Техникалық талаптар
- Бұйымдар осы техникалық шарттардың талаптарына сәйкес келуі тиіс.
- Сыртқы түрі эталондық үлгілерге немесе тапсырыс берушімен келісілген үлгілерге сәйкес келуі тиіс.
- Ішкі диаметрі мен қабырғасының қалыңдығы кестедегі мәндерге немесе келісілген үлгілерге сәйкес келуі тиіс.
- Шикізат пен материалдар стандарттардың, техникалық шарттардың немесе жеткізу шарттарының талаптарына жауап беруі тиіс.
- Тағамдық мақсаттағы бұйымдар үшін қолданылатын материалдарда санитарлық-эпидемиологиялық қорытынды болуы және қолданыстағы гигиеналық талаптарға сәйкес келуі тиіс.
Шартты белгілеулер
П маркалы ПВХ-пластикаттан жасалған түтіктердің шартты белгілеуі келесі схема бойынша орындалады:
Түтік П d×D ТУ 2247-001-98251521-2014,
мұндағы d — түтіктің ішкі диаметрі миллиметрмен, D — түтіктің сыртқы диаметрі миллиметрмен.
Мысалы: Түтік П 6×9 ТУ 2247-001-98251521-2014.
Тапсырыс берушімен келісім бойынша таңбалауды тікелей түтіктің сыртқы бетіне түсіруге рұқсат етіледі: материал маркасы, өлшемі d×D, ТУ белгілеуі.
Қауіпсіздік талаптары
Пайдалану жағдайында түтіктер мен шлангілер адам үшін қауіпті концентрациядағы зиянды заттарды бөлмейді. ГОСТ 12.1.007 сәйкес бұйымдар аз уытты.
Поливинилхлоридті түтіктер мен шлангілер жанғыш материалдарболып табылады. Өрт қауіпінің негізгі көрсеткіштері:
| Көрсеткіш | Мәні |
|---|---|
| Тұтану температурасы, кем емес | +225°C |
| Өздігінен тұтану температурасы, кем емес | +378°C |
| Оттегі индексі | 22% |
Өндіріс, өңдеу және пластикатты сақтау бөлмелерінде ашық отты және ашық спиральді электр жабдықтарын пайдалануға тыйым салынады. Өрт кезінде сөндіру үшін су, көбік, ұнтақты құрамдар, кошма, құм, көмірқышқыл газы және басқа да қолайлы құралдар қолданылады.
Түтіктер мен жеңдер жанған кезде тыныс алу мүшелерін қорғау үшін ГОСТ 12.4.121 бойынша өнеркәсіптік сүзгілі газтұмылдырық қолданылады.
Зиянды заттарды бақылау
Өндіріс кезінде шамамен температурада +170±5°C жұмыс аймағындағы концентрациясы шекті рұқсат етілген мәндерден аспауы тиіс заттардың бөлінуі мүмкін. Өндірістік бөлмелер механикалық кіріс-шығыс желдету жүйесімен жабдықталуы тиіс.
Қоршаған ортаны қорғау
- Өндіріс кезінде ГОСТ 17.0.0.01 бойынша табиғатты қорғау шараларының кешені қарастырылуы тиіс.
- Қолдануға жарамсыз қалдықтар санитарлық талаптарға сәйкес жойылады.
- Шекті рұқсат етілген шығарындылардың сақталуын бақылау ұйымдастырылуы тиіс.
- ПВХ-пластикатты жасау және өңдеу кезінде ағынды сулар түзілмейді.
Қабылдау ережелері
Поливинилхлоридті түтіктер мен жеңдерді қабылдауды партияларменжүргізеді. Партия деп бір технологиялық режим бойынша бір бастапқы шикізаттан жасалған және бір сапа құжатымен сүйемелденетін бұйымдар саны қабылданады.
Әр партияға мыналарды қамтуы тиіс сапа құжаты ресімделеді:
- өндіруші кәсіпорынның атауы және оның заңды мекенжайы;
- сертификаттау туралы мәліметтер;
- өнімнің атауы;
- осы техникалық шарттардың белгіленуі;
- техникалық параметрлер: өлшемдері және ауытқу шектері;
- партия нөмірі;
- партия массасын;
- жасалған күнін.
Сыртқы түрі мен өлшемдерін бақылау үшін әрбір қаптама бірлігінен кездейсоқ түрде бір кесінді алынады. Қанағаттанарлықсыз нәтижелер болған жағдайда екі еселенген таңдама бойынша қайталама сынақтар жүргізіледі, ал қайталама тексеру нәтижелері бүкіл партияға қолданылады.
Сынақ әдістері
Сыртқы түрін анықтауды визуалды түрде жүргізеді.
Сызықтық өлшемдерді бақылау әрбір таңдалған үлгіде жүргізіледі, бұл ретте өлшемдер саны екеуден кем болмауы тиіс.
- Ішкі диаметрді түтіктің ішкі диаметріне сәйкес келетін калибрмен ауытқу шегін ескере отырып өлшейді.
- Сыртқы диаметрді қалыңдық өлшегішпен немесе штангенциркульмен өлшейді.
- Ұзындықты металл сызғышпен, рулеткамен немесе өлшеу дәлдігі 1 мм болатын басқа құралмен өлшейді.
Сынақтарды түтіктер немесе жеңдер жасалғаннан кейін кемінде 8 сағат өткен соң жүргізеді.
Физика-механикалық сынақтар парақты пластикаттан ойылып немесе кесіп алынған үлгілерде жүргізіледі. Созылу кезіндегі беріктік шегі мен салыстырмалы ұзаруы ГОСТ 11262 бойынша анықталады. Морттық температурасы ГОСТ 16783 бойынша анықталады. Спектрдің көрінетін аймағындағы мөлдірлігі ГОСТ 15875 бойынша анықталады.
Қаптама, таңбалау, тасымалдау және сақтау
Бір маркадағы және бір диаметрдегі түтіктер мен жеңдер орамаға оралады.
| Түтік немесе жең диаметрі, мм | Орам массасы, кг, аспайды |
|---|---|
| 6,0-ды қоса алғанда | 10,0 |
| 6,0-нан астам 20,0-ға дейін | 15,0 |
| 20,0-нан астам | 25,0 |
Тапсырыс берушімен келісу бойынша белгілі бір ұзындықтағы орамдарды орауға рұқсат етіледі. Әрбір орам екі-төрт жерден шпатпен немесе басқа байлау материалымен байланып, полиэтилен пленкаға немесе өнімнің сақталуын қамтамасыз ететін басқа қаптамаға қапталуы тиіс.
Таңбалау
Таңбалау мыналарды қамтуы тиіс:
- кәсіпорынның атауы, мекенжайы, телефоны;
- өнімнің атауы;
- сертификаттау туралы мәліметтер;
- өлшемі;
- партия нөмірі;
- орамадағы өнімнің салмағы немесе ұзындығы;
- шығарылған күні;
- кепілдік мерзімдері;
- Кеден одағына мүше мемлекеттер нарығында өнімнің айналымының бірыңғай белгісі.
Тасымалдау
Тасымалдау таңбалауы ГОСТ 14192 бойынша мына белгілерді қолдана отырып жүзеге асырылады:
- күн сәулесінен қорғау;
- штабельдеу шектеулі;
- температураны шектеу: −30°C…+40°C.
Түтіктер мен шлангілер барлық көлік түрлерімен жабық көлік құралдарында тасымалданады. Өнім жауын-шашын мен тікелей күн сәулесінен қорғалуы тиіс. Мына температурадан төмен температурада тасымалданған және сақталған бұйымдар 0°C, қаптамасын ашқанға және қолданғанға дейін мына температурада ұсталады 23±5°C тәлік бойы.
Сақтау және монтаждау шектеулері
Түтіктер мен шлангілер өндірушінің қаптамасында құрғақ бөлмеде мына температурада сақталады −30°C-тан +40°C-қа дейін, жылу шығаратын құрылғылардан 1 м-ден кем емес қашықтықта, тікелей күн сәулесінің және поливинилхлоридті бұзатын заттардың әсерінсіз.
Монтаждау кезінде рұқсат етілмейді:
- шлангіні бойлық осіне қатысты бұрау;
- шлангіні соңғы арматура аймағында иу;
- қосылу нүктелері арасында шлангіні керу.
Соңғы арматура аймағында сынулардың алдын алу үшін бұрыштық қосылыстар мен адаптерлерді қолдану ұсынылады, ал