ГОСТ 831-75 подшипниктердің қандай типтерін белгілейді?

Стандарт ажырамалы және ажырамайтын бір қатарлы радиалды-тіректі шарикті подшипниктерді қамтиды. Оған 6000, 76000, 36000, 36000К6, 46000, 66000, 36000К7, 36000К, 46000К, 66000К және 26000К типтері кіреді. Олардың арасындағы негізгі айырмашылық — сақиналардың конструкциясы мен жанасу бұрышы.

36000, 46000, 66000 және 26000К типтерінің айырмашылығы неде?

Бұл подшипниктер номиналды жанасу бұрышымен және сақиналардың қиғаш беттерінің конструкциясымен ерекшеленеді. 36000 типі үшін жанасу бұрышы 12°, 46000 үшін — 26°, 66000 үшін — 36°, ал 26000К үшін — 40° құрайды. 26000К типінде қиғаш беттер бір мезгілде сыртқы және ішкі сақиналарда орналасқан.

Тапсырыс берген кезде подшипникті қалай дұрыс белгілеу керек?

Тапсырыста подшипниктің стандарт бойынша типөлшемі көрсетіледі. ГОСТ-тан мысал: 36000 типті бір қатарлы радиалды-тіректі шарикті подшипник үшін, диаметрлердің жеңіл сериясы 2, d = 17 мм, D = 40 мм және T = 12 мм болғанда дұрыс белгілеу — «Подшипник 36203 ГОСТ 831-75». Мұндай белгілеу конструкция мен өлшемдерді біржақты байланыстырады.

ГОСТ 831-75 қандай өлшемдерді нормалайды?

Стандарт ішкі диаметрді d, сыртқы диаметрді D, енін B, монтаждық биіктікті T, фаскалардың координаталарын r және r1, сондай-ақ фаскалардың ең аз шекті өлшемдерін r_smin және r_1smin нормалайды. Өлшемдік қатарлар диаметрлер мен ендердің бірнеше сериялары бойынша берілген. Қосымша ретінде кестелерде подшипниктердің массасы көрсетілген.

Осы ГОСТ бойынша қандай подшипниктер жоғары жылдамдықты болып саналады?

Жоғары жылдамдықты подшипниктерге d_m × n параметрі пластикалық майлау кезінде 4,5 × 10⁵ мм/мин-дан және сұйық майлау кезінде 6,0 × 10⁵ мм/мин-дан асатын подшипниктер жатады. Стандарттың өзінде 36000К, 36000К7 және 46000К типтері, диаметрлердің 3 сериясынан басқа, жоғары жылдамдықты подшипниктерге жататыны бөлек көрсетілген. Мұны шпиндельдік және жылдам жүретін тораптар үшін таңдау кезінде ескеру маңызды.

ГОСТ 831-75 Радиалды-тіректі мойынтіректер — өлшемдері

ГОСТ 831-75 Бір қатарлы радиалды-тіректі шарикті мойынтіректер. Түрлері және негізгі өлшемдері

Стандарт распространяется на неразъёмные и разъёмные однорядные радиально-упорные шариковые подшипники и устанавливает их типы, основные размеры, монтажную высоту и справочные значения грузоподъёмности. ГОСТ регламентирует исполнения с различными углами контакта, размерные серии и типоразмерные ряды.

30.03.2026

1 құжат

Қолдану саласы

Осы стандарт қолданылады ажыратылмайтын және ажыратылатын бір қатарлы радиалды-тіреуіш шариктік мойынтіректерге. Құжат мойынтіректердің түрлерін, олардың негізгі өлшемдерін, монтаждау биіктігін және жүккөтергіштіктің анықтамалық көрсеткіштерін белгілейді.

Стандарт толығымен сәйкес келеді СТ СЭВ 4942-84.

Түрлері және жіктелуі

Стандарт бір қатарлы радиалды-тіреуіш шариктік мойынтіректердің мынадай түрлерін белгілейді:

6000 — алынбалы сыртқы сақинасы бар ажыратылатын, жанасу бұрышы α = 12°;
76000 — алынбалы ішкі сақинасы бар ажыратылатын, жанасу бұрышы α = 12°;
36000 — сыртқы сақинасында қиғаш жонылуы бар ажыратылмайтын, жанасу бұрышы α = 12°;
36000К6 — жанасу бұрышы α = 15°;
46000 — жанасу бұрышы α = 26°;
66000 — жанасу бұрышы α = 36°;
36000К7 — ішкі сақинасында қиғаш жонылуы бар ажыратылмайтын, жанасу бұрышы α = 12°;
36000К — жанасу бұрышы α = 15°;
46000К — жанасу бұрышы α = 26°;
66000К — жанасу бұрышы α = 36°;
26000К — сыртқы және ішкі сақиналарында қиғаш жонылуы бар ажыратылмайтын, жанасу бұрышы α = 40°.

Мойынтіректер түрлері 36000К, 36000К7 және 46000К (диаметрлер сериясы 3-тен басқа) жоғары жылдамдықтыларға.

«Жоғары жылдамдықты мойынтіректер» терминінің түсіндірмесі

Жоғары жылдамдықты мойынтіректер — бұл d_m × n параметрі ГОСТ 20918-75 бойынша 4,5 × 10⁵ мм/мин пластикалық майлау кезінде және 6,0 × 10⁵ мм/мин сұйық майлау кезінде асатын мойынтіректер.

Негізгі өлшемдер және белгілеулер

Мойынтіректердің негізгі өлшемдері стандарттың сызбалары мен кестелеріне сәйкес келуі тиіс. Өлшемдік сипаттама үшін келесі белгілеулер қолданылады:

Белгілеу	Параметр
d	Ішкі сақинаның тесігінің номиналды диаметрі
D	Сыртқы сақинаның сыртқы цилиндрлік бетінің номиналды диаметрі
B	Мойынтіректің номиналды ені
T	Мойынтіректің монтаждау биіктігі
r	Монтаждау фаскасының номиналды координатасы
r_smin	r-дің ең кіші шекті өлшемі
r₁	Сыртқы немесе ішкі сақинаның тар ұшы жағындағы фасканың номиналды координатасы
r_1smin	r-дің ең кіші шекті өлшемі₁
α	Номиналды жанасу бұрышы

Сериялар бойынша негізгі өлшемдер

Стандартта бірнеше диаметр және ен сериялары үшін типтік өлшем қатарлары қамтылған. Төменде ГОСТ кестелері бойынша өлшемдердің негізгі диапазондары келтірілген.

Серия	Мойынтіректердің түрлері	d диапазоны, мм	D диапазоны, мм	B/T диапазоны, мм
Диаметрлер сериясы 9, ен сериясы 1	1006000, 1036000, 1046000	1–240	4–320	1,6–38,0
Диаметрлер сериясы 1, ен сериясы 0	6000, 36000К6, 46000	6–240	17–360	6–56
Диаметрлер сериясы 2, ен сериясы 0	6000, 36000К6, 46000	3–220	10–400	4–65
Диаметрлер сериясы 3, ен сериясы 0	26000К, 36000, 46000, 66000К	10–170	35–360	11–72
Диаметрлер сериясы 4, ен сериясы 0	66405–66418	25–90	80–225	21–54
Диаметрлер сериясы 8 және 9	2076083–1076097	3–7	7–17	2,5–5,0

Типтік өлшемдердің мысалдары

Белгілеу	d, мм	D, мм	B, мм	T, мм	Массасы, кг
1006091	1	4	1,6	1,6	0,0001
6016	6	17	6	6	0,010
6023	3	10	4	4	0,002
26300К	10	35	11	11	0,057
66405	25	80	21	21	0,50
1076095	5	13	4,0	4,0	0,0025

36000 типті, 2 жеңіл диаметр сериялы бір қатарлы радиалды-тіректі шарикті мойынтіректің шартты белгілеу мысалы, d = 17 мм, D = 40 мм және T = 12 мм:

36203 мойынтірек ГОСТ 831-75

Монтаждық биіктік және шекті ауытқулар

Монтаждық биіктіктің шекті ауытқулары T мойынтіректің сериясы мен белгіленуіне байланысты. Типөлшемдердің көпшілігі үшін жоғарғы ауытқу 0 немесе +0,1 мм, төменгі — −0,2-ден −0,8 мм-ге дейін номиналды диаметр диапазонына байланысты.

Номиналды диаметр d	T ауытқуларының типтік диапазоны
9 мм-ге дейін	0 / −0,2 мм-ден +0,1 / −0,2 мм-ге дейін
9-дан жоғары 20 мм-ге дейін	0 / −0,3 мм-ден +0,1 / −0,35 мм-ге дейін
20-дан жоғары 50 мм-ге дейін	0 / −0,4 мм-ден +0,1 / −0,45 мм-ге дейін
50-ден жоғары 80 мм-ге дейін	0 / −0,6 мм-ден +0,1 / −0,50 мм-ге дейін
80-нен жоғары 180 мм-ге дейін	0 / −0,7 мм-ден +0,1 / −0,60 мм-ге дейін
180-нен жоғары 220 мм-ге дейін	0 / −0,8 мм-ге дейін
220-дан жоғары 240 мм-ге дейін	0 / −0,7 мм-ге дейін

Техникалық талаптар

Мойынтіректерге техникалық талаптар, қабылдау ережелері, бақылау әдістері, таңбалау, орау, тасымалдау және сақтау — ГОСТ 520-2002.

Сыртқы және ішкі сақиналардың таңбаланған шеттері ажыратылмалы мойынтіректердің бір жаққа бағытталуы тиіс.

Стандарт кестелеріндегі мойынтіректердің массасы болат тығыздығы үшін есептелген 7,85 кг/дм³.

Қиықжиектер және шекті өлшемдер

1989 жылдың 1 қаңтарына дейін r_smin және r_1sminмәндерін стандарттың арнайы кестесінде келтірілген мәндерді қолдануға рұқсат етілді.

r, r1	r_smin, r_1smin
0,10	0,05
0,15	0,08
0,20	0,10
0,30	0,20
0,40	0,20
0,50	0,30
0,80	0,50
1,00	0,70
1,20	0,90
1,50	1,00
2,00	1,30
2,50	1,80
3,00	2,30
3,50	2,50
4,00	3,00
5,00	3,70

Жүккөтергіштік

Мәндері динамикалық жүк көтергіштіктің C және статикалық жүк көтергіштіктің C₀ стандарттың 1-қосымшада келтірілген.

Жүк көтергіштік мәндерінің мысалдары

Мойынтіректің белгіленуі	d, мм	C, Н, кем емес	C₀, Н, кем емес
1006094	4	790	285
6017К	7	3060	1910
36203	17	12000	6120
46310	50	71800	44000
66410	50	98900	60100
66330К	150	313000	307000

Стандартта көрсетілген өлшемдері бар мойынтіректердің басқа түрлері үшін динамикалық және статикалық жүк көтергіштік мәндері олар игерілген сайын енгізіледі.

Қабылдау ережелері

Мойынтіректерді қабылдау ережелері мына бойынша белгіленеді: ГОСТ 520-2002.

Бақылау әдістері

Мойынтіректердің өлшемдерін, монтаждық биіктігін және басқа да параметрлерін бақылау әдістері мына бойынша жүргізіледі: ГОСТ 520-2002.

Таңбалау, қаптама, тасымалдау және сақтау

Мойынтіректерді таңбалау, қаптау, тасымалдау және сақтау — мына бойынша: ГОСТ 520-2002. Бөлінетін мойынтіректер үшін ішкі және сыртқы сақиналардың таңбаланған ұштарының бірыңғай бағыты қосымша нормаланған.

Сілтемелік нормативтік құжаттар

Белгіленуі	Атауы
ГОСТ 520-2002	Домалау мойынтіректері. Жалпы техникалық шарттар
ГОСТ 20918-75	d параметрі_m × n мойынтіректердің жылдам жүрісін бағалау үшін
СТ СЭВ 4942-84	Радиалды-тіреуіш шарикті мойынтіректерге арналған мемлекетаралық талаптар

Қаланы таңдаңыз