Қолданылу аясы
Бұл стандарт мынаған қолданылады: асбест картон, хризотилді асбест негізінде жасалатын. Материал мына ретінде қолданылады: өртке қарсы жылу оқшаулағыш материал, сондай-ақ аспаптардың, жабдықтардың және коммуникациялардың қосылыстарын тығыздау үшін.
Маркалары және жіктелуі
Қолданылуына байланысты асбест картон мына маркалар бойынша жасалады:
- КАОН-1 — жалпы мақсаттағы;
- КАОН-2 — жалпы мақсаттағы;
- КАП — төсемдік.
| Маркасы | Мақсаты | Негізгі қолданылуы |
|---|---|---|
| КАОН-1 | Жалпы мақсаттағы | Оқшауланатын беттің температурасы 500 °C-қа дейін болғанда жылу оқшаулау |
| КАОН-2 | Жалпы мақсаттағы | Аспаптардың, жабдықтардың және коммуникациялардың қосылыстарын тығыздау |
| КАП | Төсемдік | Түйісулерге арналған біріктірілген тығыздағыштардағы жұмсақ өзек, соның ішінде цилиндрлер блогының басы мен шығару коллекторы үшін |
Маркаларды қолдану жөніндегі нұсқаулар
Ұсынылатын А қосымшасы қолданылу аясын белгілейді:
- КАОН-1 — оқшауланатын беттің температурасы дейінгі жылу оқшаулау 500 °C;
- КАОН-2 — ортаның шекті қысымы кезінде аспаптардың, жабдықтардың және коммуникациялардың қосылыстарын тығыздау 0,6 МПа (6 кгс/см²);
- КАП — қозғалтқыштардағы түйісулерге арналған біріктірілген тығыздағыштағы жұмсақ өзек.
Қосымшада КАОН-2 маркасы үшін жұмыс ортасының шекті температуралары келтірілген:
- газдар — дейін 500 °C;
- сілтілер — дейін 200 °C;
- бейорганикалық қышқылдар, кремнийфторсутекті қышқылынан басқа — дейін 120 °C;
- тұздардың ерітінділері мен балқымалары — дейін 400 °C;
- органикалық қосылыстар, белсенді еріткіштерден басқа — дейін 400 °C.
Негізгі өлшемдер мен параметрлер
Картон дайындалады парақтарда. Парақтардың өлшемдері мен қалыңдық бойынша рұқсат етілген ауытқулар маркаға байланысты.
| Маркасы | Номиналды қалыңдығы, мм | Қалыңдық бойынша шекті ауытқу | Бір парақ шегінде қалыңдық бойынша рұқсат етілген ауытқу | Ұзындығы, мм | Ұзындық бойынша ауытқу | Ені, мм | Ен бойынша ауытқу |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| КАОН-1 | 3,0; 3,5; 4,0; 5,0; 6,0 | ±0,3; ±0,3; ±0,4; ±0,5; ±0,5 | 0,6 мм | 1000 | ±20 мм | 600; 800; 850; 1000 | ±20 мм |
| КАОН-2 | 3,0; 4,0; 5,0; 6,0 | ±0,3; ±0,4; ±0,5; ±0,5 | 0,6 мм | 980; 1000; 1040 | ±20 мм | 740; 800; 850; 1000 | ±20 мм |
| КАП | 1,3; 1,6; 1,9; 2,5 | ±0,1 мм | 0,2 мм | 780 | ±10 мм | 460 | ±10 мм |
Шартты белгілеу мысалы
Асбест картоны КАОН-1 — 5 × 1000 × 600 ГОСТ 2850-95 — маркасы КАОН-1, қалыңдығы 5 мм, ұзындығы 1000 мм, ені 600 мм.
Техникалық талаптар
Картон осы стандарттың талаптарына сәйкес, белгіленген тәртіппен бекітілген технологиялық құжаттама бойынша дайындалуы тиіс.
Сыртқы түріне қойылатын талаптар
- Парақтардың беті тегіс болуы тиіс.
- Рұқсат етілмейді жарықтар, ойықтар және бөгде қоспалар, нормативтік құжаттамаға сәйкес асбестке ілеспе слюдадан басқа.
- Аралық матаның бедерлері рұқсат етіледі, ал жылу оқшаулағыш ретінде қолданылатын картон үшін — техникалық сукноның бедері және қалыптаушы барабанды жонудан қалған түзу бойлық бедерлер рұқсат етіледі.
- Парақтардың жиектері тегіс болуы тиіс.
- Марка үшін КАОН-1 жиектердің үзілуі және сынулары артық емес 20 мм.
- Тұтынушымен келісу бойынша картонды кесілмеген жиектермен жасау рұқсат етіледі.
Физикалық-механикалық көрсеткіштер
| Көрсеткіш | КАОН-1 | КАОН-2 | КАП |
|---|---|---|---|
| Тығыздық, кг/м³ | 1000–1400 | 1000–1400 | 900–1200 |
| Бойлық бағытта созылуға беріктік шегі, кем емес | 1,2 МПа (12 кгс/см²) | 1,5 МПа (15 кгс/см²) | 2,5 МПа (25 кгс/см²) |
| Көлденең бағытта созылуға беріктік шегі, кем емес | 0,6 МПа (6 кгс/см²) | 0,9 МПа (9 кгс/см²) | 1,5 МПа (15 кгс/см²) |
| Қыздырғандағы заттың жоғалуы, артық емес | 15 % | 15 % | 18 % |
| Ылғалдың массалық үлесі, артық емес | 7 % | 10 % | 3 % |
| Отқа төзімділік | Жанбауы және көмірленбеуі тиіс | ||
Қауіпсіздік талаптары
Асбест картонмен жұмыс істеу кезінде асбестті шаңның жұмыс аймағының ауасына бөлінуі мүмкін. Мұндай шаң негізінен фиброгенді әсергеие, оның жиналу орны өкпе болып табылады.
- Жұмыс аймағының ауасындағы шаңның шекті жол берілетін концентрациясы — 2 мг/м³ (ең жоғары бір реттік) және 0,5 мг/м³ (орташа ауысымдық).
- Шаң бөлінетін учаске түсірмелі-сорғыш желдету жүйесімен.
- Жұмысшылар арнайы киіммен, арнайы аяқ киіммен және жеке қорғаныс құралдарымен.
- Тыныс алу мүшелерін қорғау үшін қолданылатын респираторлар түрі — ШБ-1 «Лепесток».
- Қол терісін қорғау үшін Пн. маркалы қорғаныш дерматологиялық құралдары қолданылады.
- Асбест картон өрт-жарылыс қауіпсіз.
Асбест картон қалдықтарын көму 4-ші қауіптілік класы қалдықтары ретінде санитарлық ережелер талаптарын сақтай отырып жүргізіледі.
Қабылдау ережелері
Картон партиялармен қабылданады. Партия деп бір маркалы және өлшемді, массасы 5000 кгартық емес, сапа туралы бір құжатпен сүйемелденетін парақтар тобы түсініледі.
Сапа құжатында не көрсетіледі
- тауар белгісі және/немесе өндірушінің атауы;
- картонның атауы мен маркасы;
- партия нөмірі;
- нетто массасы;
- жасалған күні — айы мен жылы;
- парақ өлшемдері — қалыңдығы, ұзындығы мен ені;
- сынақ нәтижелері мен сәйкестік растамасы;
- осы стандарттың белгіленуі.
Қабылдау-тапсыру сынақтарының көлемі
| Көрсеткіш | Іріктеме көлемі |
|---|---|
| Сыртқы түрі және өлшемдері | партияның 5 %, бірақ 10 парақтан кем емес |
| Физикалық-механикалық көрсеткіштер | 3 парақ |
Кем дегенде бір көрсеткіш бойынша қанағаттанарлықсыз нәтижелер алынған жағдайда сол партияның екі еселенген картон мөлшерінде қайталама сынақтар жүргізіледі. Қайталама сынақ нәтижелері бүкіл партияға таратылады.
Сынақ әдістері
Өлшемдерді бақылау
- Парақтардың ұзындығы мен енін бөлік құны 1 мм болатын металл рулеткамен немесе сызғышпен өлшейді.
- Қалыңдықты парақтың әрбір қабырғасының ортасында, кемінде 20 мм шетінен.
- Бір парақ шегіндегі қалыңдықтың ауытқуы максималды және минималды қалыңдықтың айырмасы ретінде анықталады.
Тығыздықты анықтау
Әрбір таңдалған парақтан өлшемі 100 × 100 мм. Үлгі температурада кептіріледі (105 ± 5) °C тұрақты массаға дейін, экзикаторда кемінде 30 мин және өлшенеді. Тығыздық масса, үлгі ауданы және қалыңдық бойынша есептеледі.
Созылу кезіндегі беріктікті анықтау
Әр парақтан өлшемі (300,0 ± 0,5) × (25,0 ± 0,5) мм бойлық және көлденең бағыттарда. Сынақтар қысқыштар арасындағы қашықтығы 200 мм және қысқыш жылдамдығы 50–80 мм/мин.
Ылғалдықты және қыздыру кезіндегі зат шығынын анықтау
Ылғалдықтың массалық үлесі және қыздыру кезіндегі зат шығыны ГОСТ 22030. Қыздыру кезінде үлгілерді (120 ± 5) мин температурада (750 ± 50) °C муфельді пеште ұстайды.
Отқа төзімділікті анықтау
Сынақ үшін өлшемі (25,0 ± 0,5) × (100,0 ± 5,0) мм. Оны спирт горелкасының жалынына еркін ұшы көк жалында болатындай етіп енгізеді. 3 мин үлгіні алып, бағалайды: картон жанбауы және көмірленбеуі тиіс.
Таңбалау және қаптама
Таңбалау
Әрбір қаптама бірлігіне келесілер көрсетілген жарлық бекітіледі:
- тауар белгісі және/немесе өндірушінің атауы;
- картонның атауы мен маркасы;
- парақтардың өлшемі — ұзындығы, ені және қалыңдығы;
- партия нөмірі;
- таза массасы немесе парақтар саны;
- шығарылған күні — ай, жыл;
- осы стандарттың белгіленуі;
- манипуляциялық белгінің және жазудың «Ылғалдан сақтау».
Әрбір КАП маркалы картон парағында бөлшек сауда желісі үшін өндіруші кәсіпорынның тауарлық белгісін көрсете отырып, таңба соғады. Көліктік таңба — ГОСТ 14192.
Қаптама
- Маркалы КАОН-1 және КАОН-2 парақтарын полиэтилен қаптарға немесе қап қағазына орап, содан кейін ағаш жәшіктерге салып, қалқандарға немесе поддондарға пакеттейді.
- Тұтынушымен келісім бойынша қосымша қаптама жасамай-ақ пакеттеуге рұқсат етіледі.
- картон КАП маркасын қағаз немесе полиэтилен қаптарға орап, ағаш қалқандарға немесе поддондарға қойып, болат немесе полимерлік таспамен байлайды.
- Қалқандар мен жазық поддондарда пакеттерді қалыптастыру — ГОСТ 26663.
- Бөлшек сауда желісі үшін бір қаптамадағы картонның таза салмағы — 30 кг.
Тасымалдау және сақтау
Картонды жүк тасымалдау ережелеріне сәйкес жабық көлік құралдарында кез келген көлік түрімен тасымалдайды.
Картонды жабық қойма ғимараттарында, оған су, май және картонды ластайтын басқа заттардың түсуіне жол бермейтін жерде сақтау керек.
Өндіруші кепілдіктері
Өндіруші тасымалдау, сақтау және пайдалану шарттары сақталған жағдайда картонның осы стандарт талаптарына сәйкестігіне кепілдік береді.
- Кепілдік сақтау мерзімі — 10 жыл жасау күнінен бастап.
Сілтемелік нормативтік құжаттар
| НТҚ белгіленуі | Мақсаты |
|---|---|
| ГОСТ 12.1.005-88 | Жұмыс аймағының ауасына қойылатын санитарлық-гигиеналық талаптар |
| ГОСТ 12.4.028-76 | ШБ-1 «Лепесток» респираторлары |
| ГОСТ 12.4.068-79 | Дерматологиялық жеке қорғаныс құралдары |
| ГОСТ 332-91 | Сүзгіш шикі мақта және аралас маталар |
| ГОСТ 427-75 | Металл өлшеуіш сызғыштар |
| ГОСТ 503-81 | Төмен көміртекті болаттан жасалған суық илемді таспа |
| ГОСТ 2226-88 | Қағаз қаптар |
| ГОСТ 2228-81 | Қап қағазы |
| ГОСТ 6507-90 | Микрометрлер |
| ГОСТ 7502-98 | Металл өлшеуіш рулеткалар |
| ГОСТ 9557-87 | Жалпақ ағаш поддондар |
| ГОСТ 10354-82 | Полиэтилен пленкасы |
| ГОСТ 11358-89 | Индикаторлы қалыңдық өлшегіштер және қабырға қалыңдығын өлшегіштер |
| ГОСТ 14192-96 | Жүктерді таңбалау |
| ГОСТ 18051-83 | Жылу оқшаулағыш материалдар мен бұйымдарға арналған ағаш ыдыс |
| ГОСТ 22030-91 | Ылғалды, күйдірген кездегі заттың жоғалуын және асбест мөлшерін анықтау әдісі |
| ГОСТ 24104-2001 | Зертханалық таразылар |
| ГОСТ 25336-82 | Зертханалық шыны ыдыс-аяқ пен жабдықтар |
| ГОСТ 26663-85 | Тасымалдау пакеттері |