PDF
Қолданыстағы стандарт
ГОСТ 20-2018

ГОСТ 20-2018 Резең-мата конвейерлік таспалары. Техникалық шарттар

Межгосударственный стандарт, устанавливающий технические требования к конвейерным лентам с резинотканевым послойным тяговым каркасом и наружными резиновыми обкладками. Применяются для транспортирования сыпучих, кусковых и штучных грузов на ленточных конвейерах. Введен в действие в РФ с 1 июля 2019 года.

27.03.2026
1 құжат
Құжат мәтіні

Қолданылу аясы

Осы стандарт резеңке-мата қабатты тартқыш каркасы мен жазық беттері бар сыртқы резеңке қаптамалары бар шекті ұзындықтағы конвейерлік белдіктерге қолданылады. Белдіктер тасымалдау үшін қолданылады үгілмелі, кесек және дана жүктерді жазық немесе науалы роликтері бар таспалы конвейерлерде.

Стандарт басқа материалдардан жасалған каркасы мен қаптамалары бар конвейерлік белдіктерге, сондай-ақ ШТС (ТГ) түріндегі көмір шахталарына арналған белдіктерге қолданылмайды.

Белдіктердің жіктелуі мен түрлері

Негізгі түрлері

Пайдалану жағдайлары мен мақсатына байланысты белдіктер төрт түрге бөлінеді:

  • 1-түр — жұмыстық және жұмыс емес беттерінің резеңке қаптамалары мен резеңке борттары бар белдіктер. 1.1 (өте ауыр жағдайлар) және 1.2 (ауыр жағдайлар) ішкі түрлеріне бөлінеді
  • 2-түр — жұмыстық және жұмыс емес бетінің резеңке қаптамалары бар, резеңке немесе кесінді борттары бар белдіктер
  • 3-түр — жұмыстық бетінің резеңке қаптамасы мен кесінді борттары бар белдіктер
  • 4-түр — жұмыстық және жұмыс емес бетінің резеңке қаптамалары мен кесінді борттары бар белдіктер (тұтас тірек төсемесі бар конвейерлерде қолданылады)

Белдіктердің мақсаты бойынша түрлері

  • Жалпы мақсаттағы
  • Аязға төзімді (теріс температуралы жағдайлар үшін)
  • Жылуға төзімді (2Т1, 2Т2, 2ТЗ түрлері)
  • Қиын тұтанатын (1.2Ш, 2Ш түрлері)
  • Қиын тұтанатын аязға төзімді (2ШМ түрі)
  • Тағамдық (тамақ өнеркәсібі үшін)

Негізгі параметрлер мен өлшемдер

Ені мен ұзындығы

Белдіктер келесі енді болып шығарылады: 100, 200, 300, 400, 500, 600, 650, 700, 750, 800, 900, 1000, 1100, 1200, 1400, 1600, 1800, 2000, 2250, 2500, 2750, 3000 мм тартқыш қабаттар саны 2-ден 8-ге дейін.

Белдіктердің минималды ұзындығы:

  • 1.1 ішкі түрі — кемінде 220 м
  • 1.2 ішкі түрі және 2–3 түрлері — кемінде 80 м
  • 4-түр — кемінде 30 м

Беріктігі және каркас маталары

Мата түріБелгіленуіНегіз бойынша беріктігі, Н/ммАрқау бойынша беріктігі, Н/мм
Полиамидті (PA)ТК-10010060
Полиамидті (PA)ТК-200-220065
Полиамидті (PA)ТК-300-230080
Полиамидті (PA)ТК-400400100
Полиэфирлі/полиамидті (PES/PA)ТЛК-20020055
Полиэфирлі/полиамидті (PES/PA)ЕР-400400100
Полиэфирлі/полиамидті (PES/PA)ЕР-630630130
Комбинирленген (полиэфирлі/мақта)БКНЛ-65-25520

Резеңке қаптамалардың қалыңдығы

Таспаның түріҚаптамалардың номиналды қалыңдығы, ммРұқсат етілген ауытқулар, мм
Барлық түрлері (қиын тұтанатындардан басқа)1.0; 2.0+1.5 / −0.3
Барлық түрлері (қиын тұтанатындардан басқа)3.0; 3.5; 4.0; 4.5; 5.0; 6.0; 8.0; 10.0+2.0 / −0.5
Қиын тұтанатын және аязға төзімді3.5; 4.5; 6.0+2.0 / −0.4

Физикалық-механикалық көрсеткіштер

Стандартты жүктеме кезіндегі созылу

Стандартты жүктеме кезіндегі созылу мынадан аспауы тиіс:

  • 2.5 % — беріктігі 400 Н/мм-ге дейінгі полиамидті мата негізіндегі таспалар үшін
  • 2.0 % — беріктігі 400 Н/мм-ге дейінгі полиэфирлі-полиамидті мата негізіндегі таспалар үшін
  • 3.0 % — беріктігі 400 Н/мм-ден жоғары полиэфирлі-полиамидті мата негізіндегі таспалар үшін
  • 3.5 % — комбинирленген мата негізіндегі таспалар үшін

Қабаттарға ажырау кезіндегі байланыс беріктігі

Таспа құрылымының элементтері арасындағы байланыс беріктігінің минималды мәндері:

  • Жұмыстық қаптама мен қорғаныш/брекерлік төсеуіш арасында (1-тип): 4.0 Н/мм
  • Жұмыстық қаптама мен каркас арасында: 4.0 Н/мм
  • Төсеуіштер арасында: 4.0 Н/мм
  • 2ТЗ түріндегі таспа элементтері арасында (125 ± 1)°С температурада 168 сағ қартаюдан кейін: 4.5 Н/мм

Резеңкенің қаттылығы

Резеңке класыШор А бойынша қаттылық, бірлікҚолданылуы
А50 ± 5Жалпы мақсаттағы
Б55 ± 5Жоғары беріктікті
М55 ± 5Аязға төзімді
Т-1, Т-260 ± 5Жылуға төзімді
Г-1, Г-260 ± 5Қиын тұтанатын
П50 ± 5Тағамдық

Жанғыштығы және тұтанғыштығы

Қиын тұтанатын таспалар үшін

  • Бір үлгінің жану уақыты — 15 сек-тан аспайды
  • Алты үлгінің жану уақыты — 45 сек-тан аспайды
  • Бұзылу кезіндегі барабан бетінің температурасы — 500°C-тан аспайды
  • Барабанда үйкеліс кезіндегі тұтанғыштығы — тұтанбайды

Беттік электрлік кедергі

Қиын тұтанатын және аязға төзімді қиын тұтанатын таспалар үшін: 3.0 × 10⁸ Ом-нан аспайды.

Бұл талап таспа жұмыс істеу кезінде пайда болатын электрлік зарядтардың кетірілуін қамтамасыз етеді.

Таңбалау

Бедерлі таңбалау

Ені 600 мм-ден асатын 1–3 типті таспаларда таспаның ұштарынан кемінде 3000 мм қашықтықта, жиегінен 200 мм-ден аспайтын жерде, ұзындығы бойынша әрбір 10–20 м сайын бедерлі таңбалау болуы тиіс.

Таңбалауда мыналар болуы тиіс:

  • Тауарлық белгі және өндіруші кәсіпорынның атауы
  • Таспаның типі мен түрі
  • Матаның типі
  • Қабаттардың ені мен саны
  • Резеңке қаптамалардың қалыңдығы мен резеңке класы
  • Таспаның нөмірі
  • Шығарылған жылы

Жапсырмадағы таңбалау

3 типті таспалар (ені 600 мм дейін) және барлық ендегі 4 типті таспалар жапсырмада таңбалауға ие болуы тиіс, оның ішінде таспа ұзындығы және қосымша деректер көрсетілуі керек.

Тапсырыс берудегі шартты белгілеулер

Тапсырыс берудегі таспаның шартты белгіленуінің мысалы:

Лента 1.1-1600-4-ЕР-400-8-2-А ГОСТ 20-2018

Толық жазылуы:

  • 1.1 — кіші түрі
  • 1600 — ені, мм
  • 4 — төсеме саны
  • ЕР-400 — мата түрі және беріктігі
  • 8 — жұмыс қаптамасының қалыңдығы, мм
  • 2 — жұмыс істемейтін қаптаманың қалыңдығы, мм
  • А — резина класы

Қабылдау және сынау шарттары

Сынау түрлері

Таспалар ГОСТ 15.309 сәйкес келесі сынақтардан өткізіледі:

  • Қабылдау-тапсыру — әрбір партия үшін міндетті
  • Мерзімдік — жүйелі түрде жүргізіледі (жекелеген көрсеткіштер үшін тоқсанына/жылына кемінде бір рет)
  • Типтік — жаңа конструкциялар мен материалдар үшін

Негізгі тексерілетін көрсеткіштер

  • Сыртқы түрі, ұзындығы, таңбалау — 100 %
  • Ені, қалыңдығы, қалыңдық айырмашылығы
  • Физика-механикалық көрсеткіштер (созылу, ұзару, байланыс беріктігі)
  • Жанғыштық (қиын тұтанатын таспалар үшін)
  • Беттік электрлік кедергі
  • Ескіруден кейінгі резина көрсеткіштері

Орау және сақтау

Орау

Таспалар арнайы ағаш тасымалдау барабандарына немесе жинақталатын резинамата бобиналарға оралып, полиэстерлік, полиэтилентерефталатты, полипропиленді немесе болат таспамен байлануы тиіс:

  • Ені 800 мм дейін — бір орау таспасы жолағы
  • Ені 800–1200 мм — екі жолақ
  • Ені 1400 мм — үш жолақ
  • Ені 1600 мм және одан көп — төрт жолақ

Ұзындығы 130 м және одан көп таспалар қосымша көлденең бағытта кемінде екі жерден байланады.

Сақтау шарттары

  • Температура — минус 5°C-тан плюс 30°C-қа дейін
  • Үй-жай — жабық, жылыту құрылғыларынан 1 м-ден жақын емес қашықтықта
  • Қорғау — тікелей күн және жылу сәулелерінен, қышқылдардан, сілтілерден, майлардан, бензиннен, керосиннен және олардың буларынан
  • Орамалардың орналасуы — көлденең, 2 қатардан (1–3 типтері) немесе 4 қатардан (4 типі) аспайтын
  • Кепілдік сақтау мерзімі — жасалған күннен бастап 12 ай

Суық сақтаудан кейінгі шарттар

Тасымалдаудан және теріс температурада сақтаудан кейін, монтаждау алдында ленталар (20 ± 5)°C температурада кемінде 24 сағат ұсталуы тиіс.

Монтаждау және пайдалану

Барабандардың ұсынылатын минималды диаметрлері

Қаңқаның беріктігі, Н/мм / төсемелер саныЖетекші барабан, ммҚайтару барабаны, ммБағыттаушы барабан, мм
100/3315250200
100/4400315250
200/3500400315
200/4630500400
300/4800630500
300/51000800630
400/41000800630
630/5160014001250

Жол берілмейтін пайдалану шарттары

  • Лентаның жеткіліксіз керілуі
  • Роликтердің бітелуі және қисаюы
  • Жетекші, соңғы және бағыттаушы барабандардың қисаюы
  • Лентаның жетекші барабанда сырғанауы
  • Лента жиегінің конвейердің қозғалмайтын бөліктеріне үйкелуі
  • Раманың иілуі және секциялардың қисаюы
  • Жүктің түсу биіктігі 0.6 м-ден астам

Ленталарды түйістіру

Ленталарды түйістіру әдістері ыстық немесе суық вулканизациялау, сондай-ақ механикалық қосқыштар көмегімен өндірушінің құжаттамасына сәйкес.

Түйістіру және монтаждау қоршаған ауа температурасы плюс 15°C-тан плюс 25°C-қа дейін болғанда жүргізіледі..

Лента өндірушісінің ұсынымдарына сәйкес қаптама жапсырмасында көрсетілген аралық және жабынды резеңкелер мен желімдер қолданылады.

Өндірушінің кепілдіктері

Кепілдік түріМерзімі
Лентаның кепілдік сақтау мерзіміЖасалған күннен бастап 12 ай
Кепілдік пайдалану мерзімі — жалпы мақсаттағы, аязға төзімді, қиын тұтанатын12 ай
Пайдаланудың кепілдік мерзімі — жылуға төзімді (2Т1)6 ай
Пайдаланудың кепілдік мерзімі — жылуға төзімді (2Т2)4 ай
Пайдаланудың кепілдік мерзімі — жылуға төзімді (2ТЗ)3 ай
Пайдаланудың кепілдік мерзімі — азық-түліктік6 ай

Кепілдіктер тұтынушы тарапынан стандартта белгіленген пайдалану, сақтау және тасымалдау шарттары сақталған жағдайда жарамды.

Сілтеме жасалған нормативтік құжаттар

Осы стандартты қолданған кезде келесі нормативтік құжаттар пайдаланылады:

  • ГОСТ 1.0-2015 — Мемлекетаралық стандарттау жүйесі. Негізгі ережелер
  • ГОСТ 263-75 — Резеңке. Шор А әдісі бойынша қаттылықты анықтау
  • ГОСТ 270-75 — Резеңке. Созылған кездегі серпімді-беріктік қасиеттерін анықтау әдісі
  • ГОСТ ISO 252-2014 — Конвейерлік таспалар. Конструкция элементтері арасындағы байланыс беріктігін анықтау
  • ГОСТ ISO 282-2014 — Конвейерлік таспалар. Үлгілерді іріктеп алу
  • ГОСТ ISO 283-2014 — Резеңке-маталы конвейерлік таспалар. Созылған кездегі беріктікті анықтау
  • ГОСТ ISO 340-2014 — Конвейерлік таспалар. Зертханалық жағдайдағы тұтану сипаттамалары
  • ГОСТ ISO 703-2014 — Конвейерлік таспалар. Көлденең бағыттағы иілгіштікті анықтау
  • ГОСТ ISO 18573-2015 — Конвейерлік таспалар. Сынақ жүргізу және кондициялау шарттары
  • ГОСТ 14192-96 — Жүктерді таңбалау
  • ГОСТ 21650-76 — Көліктік пакеттердегі ыдыстық-дана жүктерді бекіту құралдары
Материал маманмен тексерілді
УРТ Казахстан · Техникалық бөлім
Жаңартылды: 06.09.2026

❓ Жиі қойылатын сұрақтар

Ауыр жұмыс жағдайлары үшін қандай таспа түрін таңдау керек?
Өте ауыр жағдайлар үшін (ұнтақтағыштар, ірі кесектер, жоғары абразивті жүк) қалың резеңке қаптамамен (6–10 мм) 1-түрі, 1.1-кіші түрі ұсынылады. Қалыпты ауыр жағдайлар үшін 1.2-кіші түрі жарайды. 2–3-түрлері жеңіл және орташа пайдалану жағдайларында қолданылады.
Стандарт бойынша таспаның минималды ені мен максималды беріктігі қандай?
Таспаның минималды ені 100 мм, максималды ені — 3000 мм. Каркастың номиналды беріктігі 55 Н/мм (аралас маталар) бастап 630 Н/мм (полиэфирлі маталар ЕР-630) дейін өзгереді. Қабаттар саны — 2-ден 8 қабатқа дейін.
Резеңке-мата таспаларын жалғау үшін қандай материалдарды қолдану керек?
Ыстық вулканизация үшін резеңке желім, қабаттық және қаптамалық резеңкелер, таспа өндірушісінің ұсыныстары бойынша еріткіштер (бензин немесе этилацетат) қолданылады. Престің қысымы (150 ± 5)°C температурада 0.8–1.2 МПа болуы тиіс. Суық вулканизация үшін арнайы желімдер мен әдістемелер қолданылады. Сондай-ақ, механикалық ажыратылатын және ажыратылмайтын қосқыштар арқылы жалғауға болады.
Конвейерлік таспаларға кепілдік қандай мерзімге беріледі?
Таспаның кепілдік сақтау мерзімі — жасалған күнінен бастап 12 ай. Пайдаланудың кепілдік мерзімі түріне байланысты: жалпы мақсаттағы, суыққа төзімді және жануы қиын таспалар үшін — 12 ай; жылуға төзімді 2Т1 үшін — 6 ай; 2Т2 үшін — 4 ай; 2ТЗ үшін — 3 ай. Кепілдік сақтау, тасымалдау және пайдалану шарттары сақталған жағдайда күшінде болады.
Конвейерлік таспаларды сақтау үшін қандай шарттар қажет?
Таспалар жабық ғимараттарда −5°C-тан +30°C-қа дейінгі температурада, жылыту құрылғыларынан 1 м-ден жақын емес қашықтықта, тікелей күн сәулесінен, ылғалдан, майлар мен еріткіштерден қорғалған күйде сақталуы тиіс. Орамдар көлденеңінен қойылады (1–3 түрлері үшін 2 қатардан артық емес, 4-түрі үшін 4 қатарға дейін). Суықта сақтағаннан кейін таспалар орнату алдында (20 ± 5)°C температурада кемінде 24 сағат ұсталады.