PDF
Қолданыстағы стандарт
ГОСТ 19700-91

ГОСТ 19700-91 Конвейерлік таспаларға арналған аралас техникалық маталар. Техникалық шарттар

01.04.2026
1 құжат
Құжат мәтіні

Қолдану саласы

ГОСТ 19700-91 мыналарға таралады шикі техникалық аралас маталар, мыналарды дайындауға арналған резеңке-мата конвейерлік таспаларын және жазық жетекші белдіктерін. Стандарт талаптары міндетті болып табылады және шикізатты, негізгі өлшемдерді, физикалық-механикалық көрсеткіштерді, рұқсат етілген ақауларды, қабылдауды, сынау әдістерін, таңбалауды, орауды, тасымалдауды және сақтауды қамтиды.

Түрлері, маркалары және жіктелуі

Маталар мыналардан жасалады құрама жіптерден, мақта-мата немесе аралас иірім жіпті және полиэфирлі кешенді жіптерді бірлесіп есу арқылы алынған.

Стандарт матаның келесі маркаларын белгілейді:

  • БКНЛ-65;
  • БКНЛ-65-2;
  • БКНЛ-150.

Маталар мына өріммен өндірілуі тиіс тең жақты екі ремизді саржа (маталық).

Шикізат және өндіру ерекшеліктері

Мақта-мата және аралас иірім жіп, сондай-ақ құрама жіптер РСТ РСФСР 781 талаптарына сәйкес келуі тиіс. Құрылымы мынадай полиэфирлі кешенді жіптер 111 текс және 111 текс × 3 ГОСТ 24862-ге сәйкес келуі тиіс, ал сызықтық тығыздығы мынадай полиэфирлі кешенді жіп 93,5 текс — ТУ 6-06-С22.

Маталарда БКНЛ-65 және БКНЛ-65-2 құрылымы мынадай мақта-лавсан иірім жібін қолдануға рұқсат етіледі 50 текс × 5 немесе 84 текс × 3 құрамындағы полиэфирлі талшығы мынадан аспайтын 33% қалыпты көрсеткіштерін нашарлатпай.

Мата үшін БКНЛ-150 құрылымы мынадай мақта-мата иірім жібін қолдануға рұқсат етіледі 72 текс × 4 ОСТ 17-96 бойынша, бұл ретте полиэфир жібінің массалық үлесі құрауы тиіс 54,5 ± 2,5%, ал мақта-мата жіптікі — 45,5 ± 2,5%.

Негізгі өлшемдер мен параметрлер

Рулондардың ені мен ұзындығы

Маталардың ені 75-тен 205 см-ге дейін интервалмен 5 см.

Ені бойынша шекті ауытқу:

  • ±1,0% — ені 150 см-ге дейінгі маталар үшін;
  • ±1,5% — ені 150 см-ден асатын маталар үшін.

Рулондағы мата ұзындығы кемінде 100 м. Рұқсат етіледі, бірақ 5% ұзындығы 100 м-ден аз рулондар партиясынан, бірақ кем емес 40 м.

Физикалық-механикалық көрсеткіштер

КөрсеткішБКНЛ-65БКНЛ-65-2БКНЛ-150
Беттік тығыздық, г/м²530 ± 30550 ± 30930 ± 50
Негіз бойынша 10 см-дегі жіп саны96 ± 296 ± 296 ± 2
Арқау бойынша 10 см-дегі жіп саны40 ± 240 ± 236 ± 2
Негіз бойынша 50 × 200 мм жолақтың үзілу жүктемесі, даН (кгс), кем емес319 (325)319 (325)785 (800)
Арқау бойынша 50 × 200 мм жолақтың үзілу жүктемесі, даН (кгс), кем емес137 (140)137 (140)324 (330)
Негіз бойынша үзілу кезіндегі ұзару, %, артық емес272632
Арқау бойынша үзілу кезіндегі ұзару, %, артық емес161520
10% жүктеме кезіндегі негіз бойынша ұзару, %7,5 ± 1,56,5 ± 1,57,5 ± 1,5
Ыстық ауада негіз бойынша жиырылу, %, артық емес17126
Ыстық ауада арқау бойынша жиырылу, %, артық емес18103
Мата қалыңдығы, мм1,65 ± 0,151,75 ± 0,152,0 ± 0,20

Жіптер құрылымы және компоненттердің массалық үлесі

Мата маркасыНегіз бойынша жіптер құрылымыАрқау бойынша жіптер құрылымыПолиэфир жібінің массалық үлесі, %Мақта-мата жіптің массалық үлесі, %
БКНЛ-65НПЭ 93,5 текс + Пр. х/б 84 текс (ПМ) × 3 немесе НПЭ 93,5 текс + Пр. х/б 50 текс (ПМ) × 5Сол сияқты27,5 ± 1,072,5 ± 1,0
БКНЛ-65-2НПЭ 111 текс + Пр. х/б 84 текс (ПМ) × 3 немесе НПЭ 111 текс + Пр. х/б 50 текс (ПМ) × 5Сол сияқты31,0 ± 1,069,0 ± 1,0
БКНЛ-150НПЭ КТ 111 текс × 3 + Пр. х/б 50 текс (ПМ) × 5Сол сияқты56,5 ± 1,543,5 ± 1,5

Шартты белгілер

Стандартта келесі қысқартулар қолданылады:

  • НПЭ — полиэфир жіп;
  • НПЭ КТ — бұралған және термобекітілген полиэфир жіп;
  • Пр. х/б — мақта-мата жіп;
  • ПМ — пневмомеханикалық иіру машиналарынан алынған жіп.

Мата маркаларының шартты белгілері:

  • БКНЛ — лавсанмен біріктірілген аралас жіптерден жасалған бельтинг;
  • 65, 150 — негіз бойынша үзілу жүктемесі, кгс, матаның 1 см еніне шаққандағы;
  • 2 — сызықтық тығыздығы 111 текс полиэфир жіпті қолданумен матаның модификациясы.

Тапсырыс беру кезінде және құжаттамада матаның маркасын, енін және стандарт белгіленімін көрсетеді, мысалы:

  • БКНЛ-65, ені 100 см, ГОСТ 19700-91;
  • БКНЛ-65-2, ені 120 см, ГОСТ 19700-91;
  • БКНЛ-150, ені 140 см, ГОСТ 19700-91.

Техникалық талаптар

Маталар осы стандарттың талаптарына сәйкес белгіленген тәртіппен бекітілген технологиялық режим бойынша жасалуы тиіс.

Сыртқы көрініске қойылатын талаптар

Маталар жіп ұштары мен түбіттен тазартылуы тиіс.

Маталарда сыртқы көріністің келесі дөрекі жергілікті ақауларына жол берілмейді:

  • тесіктер;
  • екі немесе одан да көп жіптің қосарлануы;
  • ақаудың байқалатын жөнделуі, соның ішінде негіздің үзілуі, нашар өңделген;
  • жиектің бұзылуы: тартылған, салбыраған және жырылған;
  • өңделмеген негіз жіптері;
  • негіз бойынша матаның жеке учаскелерінің салбырауы;
  • еріткішпен кетірілмеген май дақтары;
  • жіптердің әртүрлі сызықтық тығыздығы.

Рұқсат етілмейтін дөрекі жергілікті ақаулар өндіруші кәсіпорында іс жүзінде кесіп алынуға тиіс.

Рұқсат етілген ақаулар

Ақаудың атауыӨлшемі немесе саны
Жалпы алғанда бір жіптегі түйін, см25
Бір-екі жіптің жетіспеушілігі, дана1
1 см² дейінгі жалған тоқым, дана1
Жақсы бекітілген негізгі жіптің үзілуі, дана1
Ені 150 см дейінгі маталардағы жиектердің тартылуы — тереңдігі 5 мм дейін, 150 см-ден аса — тереңдігі 10 мм дейін, дана10
Матаның қалыңдығынан екі еседен аспайтын түйіндерді, жіп шығуларын, кіріккен түкті қоса алғанда, негізгі және арқау жіптерінің жергілікті жуандауы, дана10

Көрсетілген өлшемі мен саны бар әрбір ақау атауы бір ақау деп бағаланады. Орамның шартты ұзындығындағы рұқсат етілген сыртқы көрініс ақауларының жалпы саны 100 м және шартты ені 100 см одан аспауы керек 10. Мата кесіндісінің нақты ұзындығы мен енінің шартты мәннен ауытқуы кезінде рұқсат етілген ақаулар саны пропорционалды түрде қайта есептеледі.

Қабылдау ережелері

Қабылдау ережелері — ГОСТ 29104.0 сәйкес, келесі толықтырумен: егер қайта тексеру кезінде сыртқы көрінісі бойынша талаптарға сәйкес келмейтін кем дегенде бір орам мата анықталса, бүкіл партияны сәйкес келмейтін стандарт талаптарына деп есептейді.

Матаның әрбір партиясына мыналар көрсетілген сапа құжаты қоса беріледі:

  • өндіруші кәсіпорынның атауы немесе оның тауарлық белгісі;
  • матаның артикулы мен ені;
  • зертханалық сынақтардың нәтижелері;
  • партия нөмірі;
  • партиядағы орамдар саны;
  • жөнелтілген күні;
  • осы стандарттың белгіленуі.

Өндіруші матадағы жіп компоненттерінің массалық үлесін мерзімді түрде кемінде айына 1 рет. Мерзімді сынақтардың қанағаттанарлықсыз нәтижелері болған жағдайда, оң нәтижелер алынғанға дейін қатарынан үш партияда қайталама сынақтар жүргізіледі.

Сынақ әдістері

  • сынама алу — ГОСТ 29104.0 сәйкес;
  • сыртқы көрінісі бойынша сапаны тексеру шағылысқан жарықта, вертикальге бұрыш жасай орналасқан ақау-өлшеу машинасында жүргізіледі 30–35°;
  • даулы жағдайларда маталарды қарау горизонталь үстелде табиғи жарықта жүргізіледі;
  • сызықтық өлшемдері мен беттік тығыздығы ГОСТ 29104.1 сәйкес анықталады;
  • орамдағы матаның ені ең аз мән бойынша қабылданады;
  • орамдағы матаның ұзындығы метр санағыштармен рұқсат етілген салыстырмалы қателікпен анықталады ±0,5%;
  • 10 см-дегі негізгі және арқау жіптерінің саны ГОСТ 29104.3 сәйкес анықталады;
  • үзілу жүктемесі, үзілу кезіндегі ұзаруы және жүктеменің 10%-ында негізгі жіптің ұзаруы ГОСТ 29104.4 сәйкес анықталады;
  • матаның қалыңдығы ГОСТ 29104.2 сәйкес анықталады;
  • мата өлшемдерінің ыстық ауадағы өзгеруін құрғақ күйде ГОСТ 29104.9 бойынша анықтайды;
  • құрама жіптер компоненттерінің массалық үлесін ГОСТ 29104.15 бойынша анықтайды.

Үзілу сынағы кезіндегі алдын ала жүктеме

Үзілу жүктемесі мен ұзаруды анықтау үшін алдын ала жүктеме шамасын белгілейді:

  • 9,8 Н (1,00 кгс) — БКНЛ-65 және БКНЛ-65-2 маталары үшін;
  • 19,6 Н (2,00 кгс) — БКНЛ-150 матасы үшін.

Таңбалау, орау, тасымалдау және сақтау

Таңбалау

Орамдағы матаның екі ұшына да өндіруші кәсіпорынның атауы мен техникалық бақылаушы нөмірі көрсетілген таңба басылады. Таңба ұзын жағымен мата кесіндісінің бойымен кесінді шеті мен мата жиегінен 50 мм артық емес қашықтықта орналастырылады.

Мата БКНЛ-65-2 үшін ерекше таңбалау қолданылуы тиіс — жиектегі түрлі-түсті жіп немесе орамның бүйір бетіндегі түрлі-түсті жолақ, жуылмайтын бояумен салынған, тұтынушы мен өндірушінің келісімі бойынша.

Орамның сыртқы ұшында қосымша көрсетіледі:

  • өндіруші кәсіпорынның тауар белгісі;
  • мата атауы;
  • мата ені, см;
  • орамдағы мата ұзындығы, м;
  • орам нөмірі;
  • жасалған күні;
  • осы стандарттың белгіленімі.

Маталар БКНЛ-65 және БКНЛ-65-2, аралас иірілген жіптен жасалған, қосымша таңбалауы болуы тиіс «ВЛ».

Әрбір мата орамына ГОСТ 14192 бойынша манипуляциялық белгілер басылады:

  • «Ілгектермен алмау»;
  • «Ылғалдан сақтау».

Орау

Маталар толық ені бойынша тегіс, қисаюсыз, жиектерінің салбырауы мен қайырылуысыз қуыс ағаш немесе поливинилхлоридті біліктерге оралуы тиіс, штангаға арналған тесігі квадрат пішінді, қабырғасы 40 ± 2 мм.

Мата орамдары мынадай болуы тиіс:

  • өндіріс қалдықтарынан жасалған байлау материалымен екі жерден байланған;
  • немесе толық ені бойынша тігілген.

Тасымалдау және сақтау

Маталарды тасымалдау ГОСТ 7000 бойынша жүзеге асырылады. Тасымалдау кезінде маталардың орамалары көлденең қалыпта.

Сақтау кезінде маталардың орамалары стеллаждарға немесе паллеттерге көлденең қалыпта салынуы тиіс:

  • кемінде 1 м қашықтықта жылыту құрылғыларынан;
  • ылғалдың түсуінен қорғаумен;
  • тікелей күн сәулелерінен қорғаумен.

Өндірушінің кепілдіктері

Өндіруші пайдалану, тасымалдау және сақтау шарттарын сақтаған кезде маталардың сапасының ГОСТ 19700-91 талаптарына сәйкестігіне кепілдік береді.

Маталардың кепілдік сақтау мерзімі — 1 жыл шығарылған күннен бастап.

Сілтемелік нормативтік құжаттар

Құжаттың белгіленуіСтандарттағы мақсаты
ГОСТ 7000-80Тасымалдау және сақтау
ГОСТ 14192-77Манипуляциялық белгілер
ГОСТ 24862-81Полиэфирлік күрделі жіптер
ГОСТ 29104.0-91Қабылдау ережелері және сынама алу
ГОСТ 29104.1-91Сызықтық өлшемдер мен беттік тығыздықты анықтау
ГОСТ 29104.2-91Матаның қалыңдығын анықтау
ГОСТ 29104.3-9110 см-дегі жіптер санын анықтау
ГОСТ 29104.4-91Үзілу жүктемесі мен созылуды анықтау
ГОСТ 29104.9-91Ыстық ауадағы өлшемдердің өзгеруін анықтау
ГОСТ 29104.15-91Күрделі жіптер компоненттерінің массалық үлесін анықтау
РСТ РСФСР 781-91Жіпке және күрделі жіптерге қойылатын талаптар
ТУ 6-06-С22Полиэфирлік күрделі жіп 93,5 текс
ТУ 17 РСФСР 32-8Роликтер рулондарды орауға арналған
Материал маманмен тексерілді
УРТ Казахстан · Техникалық бөлім
Жаңартылды: 06.09.2026

❓ Жиі қойылатын сұрақтар

ГОСТ 19700-91 стандартында қандай мата маркалары қарастырылған?
Стандарт үш марканы белгілейді: БКНЛ-65, БКНЛ-65-2 және БКНЛ-150. Олар жіптердің құрылымымен, полиэфир жібінің массалық үлесімен, қалыңдығымен, үзілу жүктемесімен және ыстық ауадағы шөгуімен ерекшеленеді. Марканы таңдау үшін әдетте конвейерлік таспаның немесе белдіктің қажетті беріктігі мен құрылымына бағдарланады.
Стандарт орамдардың қандай ені мен ұзындығына рұқсат етеді?
Маталар 5 см қадаммен 75-тен 205 см-ге дейінгі енімен шығарылады. Орамның ұзындығы кемінде 100 м болуы тиіс, бұл ретте партиядағы ұзындығы 100 м-ден кем, бірақ 40 м-ден кем емес орамдардың үлесі 5%-дан аспауына рұқсат етіледі.
БКНЛ-65-2 маркасы БКНЛ-65-тен несімен ерекшеленеді?
БКНЛ-65-2 БКНЛ-65 матасының модификациясы болып табылады және сызықтық тығыздығы 111 текс полиэфир жібін қолдануды қарастырады. Оның БКНЛ-65-пен салыстырғанда беттік тығыздығы жоғары, үзілу кезіндегі негіз бойынша ұзаруы сәл төмен және ыстық ауадағы шөгуі төмен. Бұл марка үшін сондай-ақ тұтынушымен келісім бойынша ерекше түстік таңбалау қарастырылған.
Қандай сыртқы түр ақауларына рұқсат етіледі және партия қалай бағаланады?
Стандарт дөрекі рұқсат етілмейтін ақауларды және шектеулі мөлшердегі және санындағы рұқсат етілетін жергілікті ақауларды бөледі. Шартты ұзындығы 100 м және ені 100 см үшін жалпы саны 10-нан аспайтын ақауларға рұқсат етіледі, ал рұқсат етілмейтін ақаулар өндіруші кәсіпорында қиып алынуға жатады. Егер қайта тексеру кезінде сыртқы түріне қойылатын талаптарға сай келмейтін кем дегенде бір орам анықталса, бүкіл партия жарамсыз деп танылады.
ГОСТ 19700-91 бойынша маталарды қалай сақтау керек?
Орамдарды сөрелерде немесе поддондарда көлденеңінен сақтау қажет. Олар жылыту құрылғыларынан 1 м-ден жақын орналаспауы тиіс және ылғалдан әрі тікелей күн сәулесінен қорғалуы керек. Кепілдік сақтау мерзімі жасалған күннен бастап бір жылды құрайды.