Қолдану саласы
Осы стандарт мыналарға қолданылады: резинометалл аспаптық амортизаторлар пластиналы (АП) және тостағанды (АЧ) типтері, жабдықты дірілден оқшаулауға және соққы әсерінен қорғауға арналған.
Табиғи каучук (НК) негізіндегі резеңкеден жасалған амортизаторлар қоршаған орта температурасы минус 45-тен плюс 80°C-ге дейінжұмыс істеуге қабілетті. Синтетикалық каучук (СК) негізіндегі резеңкеден жасалған амортизаторлар температурасы минус 55-тен плюс 80°C-ге дейінжұмыс істеуге қабілетті. Амортизаторлар құрғақ және ылғалды тропикалық климат жағдайларында (ГОСТ 15152 бойынша II топ) жұмыс істеуге қабілетті.
Типтері және сериялары
Амортизаторлар конструкциясына байланысты екі типте шығарылады:
- АП — пластиналы
- АЧ — тостағанды
Әр типтегі амортизаторлар үш сериямен шығарылады: 1, 2 және 3.
Негізгі параметрлері мен өлшемдері
Амортизаторлардың конструкциясы, негізгі параметрлері мен өлшемдері стандарттың 1 және 2-суреттерінде және 1 және 2-кестелерінде көрсетілгендерге сәйкес болуы тиіс. Амортизаторлардың бақыланатын өлшемдері (АП үшін D, h, h₂; АЧ үшін D, H, h₂) пресс-қалыппен қамтамасыз етіледі.
Пластиналы амортизаторлар (АП) — негізгі типөлшемдері
| Типөлшем белгіленуі | Сериясы | Максималды жұмыс жүктемесі, Н (кгс) | D, мм | h, мм |
|---|---|---|---|---|
| АП-1-4,5 (0,45) | 1 | 4,5 (0,45) | 25 | 5,6 |
| АП-1-9,0 (0,90) | 1 | 9,0 (0,90) | 25 | 5,6 |
| АП-1-13,5 (1,35) | 1 | 13,5 (1,35) | 25 | 5,6 |
| АП-1-18,0 (1,80) | 1 | 18,0 (1,80) | 25 | 5,6 |
| АП-1-22,5 (2,25) | 1 | 22,5 (2,25) | 38 | 9,5 |
| АП-2-18,0 (1,80) | 2 | 18,0 (1,80) | 38 | 9,5 |
| АП-2-22,5 (2,25) | 2 | 22,5 (2,25) | 38 | 9,5 |
| АП-2-27,0 (2,70) | 2 | 27,0 (2,70) | 38 | 9,5 |
| АП-2-36,0 (3,60) | 2 | 36,0 (3,60) | 38 | 9,5 |
| АП-2-45,0 (4,50) | 2 | 45,0 (4,50) | 50 | 18,0 |
| АП-2-54,0 (5,40) | 2 | 54,0 (5,40) | 50 | 18,0 |
| АП-3-45,0 (4,50) | 3 | 45,0 (4,50) | 50 | 18,0 |
| АП-3-67,5 (6,75) | 3 | 67,5 (6,75) | 50 | 18,0 |
| АП-3-90,0 (9,00) | 3 | 90,0 (9,00) | 50 | 18,0 |
| АП-3-112,5 (11,25) | 3 | 112,5 (11,25) | 64 | 27,0 |
| АП-3-157,5 (15,75) | 3 | 157,5 (15,75) | 64 | 27,0 |
Тостақша тәрізді амортизаторлар (АЧ) — негізгі типтік өлшемдері
| Типтік өлшемнің белгіленуі | Серия | Максималды жұмыс жүктемесі, Н (кгс) | D, мм | H, мм |
|---|---|---|---|---|
| АЧ-1-4,5 (0,45) | 1 | 4,5 (0,45) | 35 | 8,0 |
| АЧ-1-9,0 (0,90) | 1 | 9,0 (0,90) | 35 | 8,0 |
| АЧ-1-13,5 (1,35) | 1 | 13,5 (1,35) | 35 | 8,0 |
| АЧ-1-18,0 (1,80) | 1 | 18,0 (1,80) | 35 | 8,0 |
| АЧ-1-22,5 (2,25) | 1 | 22,5 (2,25) | 50 | 13,5 |
| АЧ-2-18,0 (1,80) | 2 | 18,0 (1,80) | 50 | 13,5 |
| АЧ-2-22,5 (2,25) | 2 | 22,5 (2,25) | 50 | 13,5 |
| АЧ-2-27,0 (2,70) | 2 | 27,0 (2,70) | 50 | 13,5 |
| АЧ-2-36,0 (3,60) | 2 | 36,0 (3,60) | 50 | 13,5 |
| АЧ-2-45,0 (4,50) | 2 | 45,0 (4,50) | 64 | 18,0 |
| АЧ-2-54,0 (5,40) | 2 | 54,0 (5,40) | 64 | 18,0 |
| АЧ-3-45,0 (4,50) | 3 | 45,0 (4,50) | 64 | 18,0 |
| АЧ-3-67,5 (6,75) | 3 | 67,5 (6,75) | 64 | 18,0 |
| АЧ-3-90,0 (9,00) | 3 | 90,0 (9,00) | 64 | 18,0 |
| АЧ-3-112,5 (11,25) | 3 | 112,5 (11,25) | 76 | 27,0 |
| АЧ-3-157,5 (15,75) | 3 | 157,5 (15,75) | 76 | 27,0 |
Техникалық талаптар
Жүктеме астындағы деформация
Максималды жұмыс жүктемесінің әсерінен статикалық сығу кезінде амортизаторлардың Y осі бойымен деформациясы келесі мәндерге сәйкес келуі тиіс:
| Амортизатор түрі | Каучук түрі | Қоршаған орта температурасы, °C | Деформация, мм |
|---|---|---|---|
| АП және АЧ | НК | Оң (23 ± 5) | 1,2-ден 2,0-ге дейін (қоса алғанда) |
| Теріс (45 ± 1) | 0,5-тен 2,0-ге дейін (қоса алғанда) | ||
| СК | Теріс (55 ± 1) | 0,5-тен 2,0-ге дейін (қоса алғанда) | |
| АП және АЧ | НК және СК | Плюс (80 ± 1) | 1,2-ден 2,2-ге дейін қоса алғанда |
Резеңкелердің физика-механикалық көрсеткіштері
Амортизаторлар жасау үшін 1847 және 51-1675 маркалы (1-топ) және 2959 және 51-1674 маркалы (2-топ) резеңке қоспаларын қолданады.
| Көрсеткіштің атауы | 1-топ (1847, 51-1675) | 2-топ (2959, 51-1674) |
|---|---|---|
| Шартты созылу беріктігі, МПа, кем емес | 16 | 16 |
| Үзілу кезіндегі салыстырмалы ұзаруы, %, кем емес | 600 | 500 |
| Шор А бойынша қаттылығы, бірлік | 35-50 | 45-60 |
| Морттықтың температуралық шегі, °C, жоғары емес | -48 | -50 |
| Аязға төзімділік коэффициенті (−45°C / −55°C кезінде), кем емес | 0,35 / 0,4 | 0,35 / 0,4 |
Шартты белгілеу
Амортизатордың шартты белгілеу құрылымы:
Типі — Сериясы — Максималды жұмыс жүктемесі — Резеңке тобы — Арматура материалы — Жабыны
Шартты белгілеулердің мысалдары:
- Пластиналы амортизатор, 2 сериялы, 18,0 Н (1,80 кгс) жүктемеге арналған, НК негізіндегі 2-топ резеңкеден, болат арматурамен:
АП-2-18.0(1,80)-2 ГОСТ 11679.1-2018 - Дәл солай, жез арматурамен:
АП-2-18.0(1,80)-2Л ГОСТ 11679.1-2018 - Майға төзімді жабыны бар:
АП-2-18.0(1,80)-2М ГОСТ 11679.1-2018 - СК негізіндегі резеңкеден, болат арматурамен:
С-АП-2-18.0(1,80)-2 ГОСТ 11679.1-2018 - Шыныаяқ тәрізді амортизатор, 2 сериялы, 18,0 Н (1,80 кгс) жүктемеге арналған, НК негізіндегі 2-топ резеңкеден, болат арматурамен:
АЧ-2-18.0(1,80)-2 ГОСТ 11679.1-2018
Таңбалау және қаптама
Таңбалау: Амортизатордың резеңке массивінің бетіне пресс-қалыптан бедерлеу арқылы тауарлық белгі немесе өндіруші кәсіпорынның атауы, амортизатордың шартты белгілеуі, тоқсан және жасалған жылы түсіріледі. 1 сериялы амортизаторларды таңбалау үшін 1.6-Пр3 қарпі, 2 және 3 сериялар үшін — 2-Пр3 қарпі қолданылады.
Қаптама: Амортизаторлардың бір типті өлшемдері іші парафинделген қағазбен төселген картон қораптарға немесе ағаш жәшіктерге қапталады. Бір қаптаманың брутто салмағы 50 кг-нан аспайды. Әр партияға төлқұжат (паспорт) тіркеледі.
Қабылдау ережелері
Амортизаторлар қабылдауға партиялармен ұсынылады. Партия деп бір типті өлшемдегі және бір сериялы, бір маркалы резеңкеден жасалған, саны 1000 данадан аспайтын амортизаторларды айтады.
Сынақтар көлемі:
- сыртқы түрі — партияның 100%
- бақыланатын өлшемдері — кемінде үш айда бір рет, пресс-қалыптың әрбір ұясынан кемінде 2 дана
- Y осі бойымен +23°C кезіндегі деформациясы — партияның 100%; басқа температураларда — кемінде үш айда бір рет, кемінде 3 дана
- шекті статикалық жүктеме — партияның 1%, бірақ кемінде 3 дана
- виброберіктігі және соққыға беріктігі — кемінде үш айда бір рет, кемінде 3 дана
Тасымалдау және сақтау
Амортизаторларды барлық көлік түрлерімен тасымалдайды. Жабық бөлмеде қапталған күйде сақтайды, температурасы минус 30-дан плюс 30°C-ға дейін және ауаның салыстырмалы ылғалдығы 70%-дан аспауы тиіс, жылу шығаратын көздерден кемінде 1 м қашықтықта. Сақтау кезінде амортизаторлар деформацияға ұшырамауы тиіс.
Өндірушінің кепілдіктері
- Кепілдік сақтау мерзімі: 1-ші сериялы амортизаторлар үшін — 3 жыл, 2 және 3 сериялар үшін — өндірілген күннен бастап 5 жыл
- Кепілдік пайдалану мерзімі: 1-ші сериялы амортизаторлар үшін — 8 ай, 2 және 3 сериялар үшін — пайдалануға берілген күннен бастап 3 жыл
Сілтемелік нормативтік құжаттар
| Белгіленуі | Атауы |
|---|---|
| ГОСТ 270-75 | Резеңке. Созылу кезіндегі серпімді-беріктік қасиеттерін анықтау әдісі |
| ГОСТ 263-75 | Резеңке. А Шор әдісі бойынша қаттылықты анықтау әдісі |
| ГОСТ 577-68 | Бөлік құны 0.01 мм сағат типті индикаторлар |
| ГОСТ 7912-74 | Резеңке. Морттықтың температуралық шегін анықтау әдісі |
| ГОСТ 14192-96 | Жүктерді таңбалау |
| ГОСТ 15152-69 | Тропикалық климаты бар аймақтарға арналған техникалық резеңке бұйымдар |
| ГОСТ 20403-75 | Резеңке. Халықаралық бірліктердегі қаттылықты анықтау әдісі |
| ГОСТ 11679.2-76 | Аспаптық резеңке-металл амортизаторлар. Арматура. Техникалық шарттар |